Sejm w czwartek ostatecznie zagłosuje w sprawie utworzenia poligonu w Kopciowie, w rejonie łoździejskim.
Zarówno na etapie rozpatrywania, jak i przyjęcia projekt nie uzyskał poparcia większości parlamentarzystów Świtu Niemna, w tym lidera ugrupowania Remigijusa Žemaitaitisa, a także części polityków należących do frakcji Związku Rolników i Zielonych oraz Związku Chrześcijańskich Rodzin.
Mimo to w obu głosowaniach inicjatywa uzyskała ponad 100 głosów „za”.
Minister obrony Robertas Kaunas wielokrotnie podkreślał, że poligon w Kopciowie ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia obronności kraju i powstaje ze względu na potrzeby szkoleniowe narodowej dywizji oraz stacjonującej na Litwie niemieckiej brygady.
Ministerstwo Obrony uzasadnia wybór lokalizacji strategicznym położeniem w pobliżu tzw. korytarza suwalskiego – wąskiego pasa między Białorusią a obwodem kaliningradzkim.
Decyzję o utworzeniu poligonu w Kopciowie podjęła w połowie grudnia ubiegłego roku Rada Obrony Państwa. Wywołało to sprzeciw części mieszkańców i protesty. Do miejscowości udali się m.in. prezydent Gitanas Nausėda oraz szef resortu obrony, by rozmawiać ze społecznością. W ubiegłym tygodniu kilkaset osób protestowało także przed parlamentem podczas debaty nad projektem.
Zgodnie z projektem utworzenie poligonu zostanie uznane za inwestycję o szczególnym znaczeniu państwowym w dziedzinie obronności.
Zakłada się wyznaczenie obszaru o powierzchni ok. 14,6 tys. hektarów, obejmującego blisko 2 tys. prywatnych działek, w większości leśnych.
Na mocy ustawy grunty państwowe zostaną przekazane do zarządzania Ministerstwu Obrony, rozwiązane zostaną umowy dzierżawy, a przeznaczenie działek zmienione na cele obronne. Lasy o znaczeniu państwowym zostaną wyłączone z odpowiedniego rejestru, a drogi lokalne i inne mienie publiczne – przekazane wojsku.
Przewidziano również wywłaszczenia na cele publiczne. Po przyjęciu ustawy właściciele nie będą mogli sprzedawać, dzielić ani zmieniać przeznaczenia nieruchomości.
Planowane są rekompensaty finansowe według wartości rynkowej oraz dodatkowe odszkodowania uwzględniające możliwość nabycia innej nieruchomości i straty niematerialne.
Za budynki mieszkalne przewidziano odszkodowanie przekraczające 51 tys. euro, a za grunty rolne, leśne lub obiekty komercyjne – ponad 5 tys. euro.
Mieszkańcy będą mogli przez 10 lat dobrowolnie przekazywać swoje nieruchomości państwu na preferencyjnych warunkach.
Resort obrony ma także przewidzieć działania kompensacyjne związane m.in. z przenoszeniem chronionych obiektów przyrodniczych i wzmacnianiem innych siedlisk.
Wojsko planuje rozpocząć ćwiczenia manewrowe na poligonie w Kopciowie w 2028 roku.
