Państwa bałtyckie i Polska będą wspólnie zabiegać o to, aby kraje Unii Europejskiej w większym stopniu finansowo angażowały się w bezpieczeństwo wschodniej granicy.
– Musimy działać wspólnie i mówić jednym głosem, aby zwrócić uwagę innych państw Europy, że to nie tylko granica naszych krajów, ale całej UE – powiedział w Wilnie minister finansów Kristupas Vaitiekūnas podczas podpisania deklaracji o wzmocnieniu odporności gospodarczej i finansowej wschodniej granicy.
W dokumencie ministrowie odpowiedzialni za finanse i gospodarkę apelują o większe uwzględnienie potrzeb obronnych regionu w nowym wieloletnim budżecie UE.
– Odczuwamy presję na nasze systemy finansowe, fiskalne i gospodarki. Każde euro dołożone przez inne kraje do bezpieczeństwa wschodniej granicy pomaga dzielić to obciążenie – podkreślił Vaitiekūnas.
Państwa wzywają też do stabilnego wsparcia Ukrainy, która – jak zaznaczono – broni również reszty Europy przed agresją.
Ministrowie wskazują, że UE nierównomiernie rozkłada ciężar finansowania obronności – kraje wschodniej flanki wydają na nią znacznie więcej.
– Dźwigamy większy ciężar niż inne państwa europejskie – powiedział minister finansów Estonii Jürgen Ligi.
– Mówimy o wspólnej polityce europejskiej, która powinna uwzględniać różnice regionalne. Uważamy, że Europa powinna bardziej troszczyć się o swoją wolność i granice – dodał.
– Oczekujemy większego zaangażowania wszystkich państw UE w obronę Europy – zaznaczył minister finansów i gospodarki Polski Andrzej Domański.
– Ta deklaracja to jasny sygnał naszych wspólnych działań – jesteśmy gotowi współpracować – dodał.
Minister finansów Łotwy Arvils Ašeradens podkreślił z kolei, że państwa oczekują od UE większej elastyczności finansowej wobec przyszłych wyzwań.
– Trudno dziś przewidzieć, z czym przyjdzie nam się mierzyć – zaznaczył.
Wzrok skierowany na budżet UE
Ministrowie pozytywnie oceniają plany zwiększenia finansowania bezpieczeństwa w latach 2028–2034, ale ich zdaniem Unia może zrobić więcej.
– Trzeba zrewidować priorytety. Kraje południa postrzegają sytuację inaczej niż państwa wschodniej granicy. To trudne zadanie, by przekonać partnerów do większych wydatków na obronę – mówił Ašeradens.
Domański zaznaczył, że państwa regionu ponoszą „wysoką cenę makroekonomiczną” wojny w Ukrainie.
– Potrzebujemy nowych narzędzi i zasad, które wzmocnią Europę – podkreślił.
Vaitiekūnas dodał, że widzi możliwości przesunięć w budżecie UE oraz wprowadzenia nowych źródeł dochodów, np. poprzez inicjatywy podatkowe.
– Istnieją też inne formy udziału państw w wysiłkach obronnych. Nie zamykajmy tej dyskusji – zostawmy przestrzeń na negocjacje i przyszłe rozwiązania – powiedział.
Jak wskazuje litewskie Ministerstwo Finansów, w deklaracji podkreślono również wpływ agresywnej polityki Rosji na gospodarki regionu – wolniejszy wzrost PKB, spadek handlu i trudności w przyciąganiu inwestycji zagranicznych.
Minister finansów Kristupas Vaitiekūnas wraz z szefami resortów finansów Polski, Estonii i Łotwy podpisali w piątek w Wilnie wspólną deklarację dotyczącą wzmocnienia odporności gospodarczej i finansowej wschodniej granicy UE.
