W Wilnie, podczas obchodów rocznicy powstania z lat 1863–1864, w niedzielnych uroczystościach oficjalnych biorą udział prezydent Polski Karol Nawrocki oraz prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.
Wraz z prezydentem Litwy Gitanasem Nausėdą oraz pierwszą damą Dianą Nausėdienė upamiętniają 163. rocznicę powstania, z okazji której w Katedrze Wileńskiej odprawiana jest uroczysta msza.
W uroczystościach wezmą także udział premier Inga Ruginienė oraz przewodniczący Sejmu Juozas Olekas.
Następnie przywódcy państw złożą wieńce w kaplicy na Cmentarzu na Starej Rossie.
Na tej nekropolii spoczywają przywódcy powstania: Zygmunt Sierakowski i Konstanty Kalinowski, a także 18 uczestników zrywu, których szczątki odnaleziono w 2017 r. na Górze Giedymina.
Przywódcy Polski i Litwy omówili rolę obu państw w reagowaniu na długofalowe zagrożenia dla Europy, znaczenie skoordynowanych działań w UE i NATO oraz wspólną odpowiedzialność za mobilizowanie partnerów wokół rozwiązań wzmacniających stabilność całego regionu.
Mówiąc o wsparciu dla Ukrainy, Nausėda podkreślił, że zdolność Ukrainy do obrony jest kluczowym czynnikiem bezpieczeństwa całego kontynentu europejskiego, dlatego pomoc wojskowa, polityczna i finansowa powinna być planowana w perspektywie długoterminowej, a nie doraźnej.
W kontekście współpracy gospodarczej zaznaczono, że Polska pozostaje najważniejszym partnerem handlowym Litwy, a wspólne inicjatywy w obszarach przemysłu obronnego, wysokich technologii, energetyki i innowacji przynoszą dodatkową wartość całemu regionowi.
Zwrócono także uwagę na znaczenie strategicznych połączeń transportowych i energetycznych dla wzmacniania odporności gospodarczej.
Przebywający z wizytą w Wilnie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w niedzielę apelował do sojuszników o zwiększenie wsparcia dla obrony powietrznej, po tym jak setki budynków w Kijowie drugi dzień z rzędu pozostały bez ogrzewania w wyniku rosyjskich ataków.
Rosja atakowała ukraińską infrastrukturę energetyczną przez niemal cztery lata wojny, jednak – jak podaje Kijów – tegoroczna zima jest najtrudniejsza, ponieważ setki rosyjskich dronów i rakiet przełamują obronę powietrzną w warunkach skrajnie niskich temperatur.
– Tylko w tym tygodniu Rosjanie użyli ponad 1 700 dronów uderzeniowych, ponad 1 380 kierowanych bomb lotniczych oraz 69 rakiet różnych typów – powiedział Zełenski po przybyciu do Wilna.
– Dlatego systemy obrony powietrznej przeciwko rakietom są potrzebne każdego dnia i nadal współpracujemy ze Stanami Zjednoczonymi oraz Europą, aby wzmocnić ochronę naszego nieba – dodał.
Jest to to druga wizyta Karola Nawrockiego na Litwie. Z kolei Wołodymyr Zełenski od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę odwiedza Litwę po raz piąty; łącznie będzie to jego siódma wizyta w kraju.
Narodowy opór przeciwko władzy Imperium Rosyjskiego w latach 1863–1864 na obszarze dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego) był najbardziej zbrojnym i najdłużej trwającym ruchem narodowo-społecznego wyzwolenia w Imperium Rosyjskim w XIX wieku.
Powstanie objęło Królestwo Polskie (w tym Suwalszczyznę), Litwę, Białoruś oraz część Ukrainy. Choć opór został stłumiony przez Imperium Rosyjskie, powstanie ma szczególne znaczenie dla wszystkich narodów walczących przeciwko uciskowi.
Dzień rozpoczęcia powstania z lat 1863–1864 przeciwko okupacyjnej władzy Imperium Rosyjskiego obchodzony jest 22 stycznia.
