Na początku czerwca Wilno na kilka dni stanie się miejscem wyjątkowym. Do litewskiej stolicy przybędą tysiące osób z całego świata – od Filipin po Kanadę, od Ukrainy po Włochy. Jak informuje Kuria Archidiecezji Wileńskiej, jedni przyjadą tu na modlitwę, inni, by wysłuchać światowej klasy prelegentów, a jeszcze inni – by poszukać odpowiedzi na ważne życiowe pytania: jak nie załamać się w samotności? Jak poradzić sobie po rozwodzie lub nie stracić nadziei w obliczu choroby? Jak nauczyć się rozmawiać w rodzinie?
W dniach 7–12 czerwca w Wilnie odbędzie się Światowy Apostolski Kongres Miłosierdzia – jedno z najważniejszych wydarzeń chrześcijańskiego świata w tym roku. Organizowany przez Dykasterię ds. Ewangelizacji Stolicy Apostolskiej oraz Archidiecezję Wileńską kongres zgromadzi tysiące pielgrzymów, duchownych, wolontariuszy i liderów wspólnot z ponad 40 krajów.
Co ważne, nie będzie to zamknięte wydarzenie religijne skierowane wyłącznie do wierzących. Znaczna część programu będzie otwarta dla wszystkich. Obejmie ona popołudniowe spotkania i dyskusje poświęcone m.in. uzależnieniom, rozwodom, niepłodności, kryzysom psychicznym, traumie wojennej czy samotności, a także wieczorne koncerty i wydarzenia artystyczne.
– Chcemy, aby ludzie znaleźli nie teorię, lecz praktyczne odpowiedzi na wyzwania codziennego życia – podkreślają organizatorzy.
To właśnie dlatego wydarzenie może zainteresować nie tylko osoby wierzące.
Miejsce, które po 80 latach znów otworzy się dla ludzi
Główna scena kongresu stanie na Wzgórzu Zbawiciela – w miejscu, które dla wielu wilnian pozostaje niemal nieznane. Przez kilka stuleci żyły i pracowały tu trzy różne wspólnoty zakonne. Prowadziły szpitale, opiekowały się ubogimi i towarzyszyły umierającym. W czasach sowieckich cele klasztorne zamieniono na więzienne, a miejsce ołtarza zajęły kraty. Ten późnobarokowy zespół architektoniczny – jeden z najbardziej imponujących w Wilnie – przez dziesięciolecia pozostawał zamknięty i zapomniany.
W czerwcu kompleks ten zostanie otwarty po raz pierwszy od niemal 80 lat. Na czas kongresu pojawią się tu scena, ekrany, przestrzenie koncertowe i dyskusyjne oraz miasteczko namiotowe.
Jak podkreślają organizatorzy, najważniejsza nie będzie jednak infrastruktura, lecz symbolika tego miejsca. Przestrzeń, która przez lata była znakiem zamknięcia i represji, ponownie wypełni się ludźmi, muzyką, rozmowami i życiem.
Takich historii Wilno może opowiedzieć więcej. Kościół Misjonarzy został zamieniony w magazyn warzyw, kościół Zbawiciela – w skład amunicji, a klasztor Misjonarzy – w szpital. Dziś te miejsca stopniowo wracają do swoich pierwotnych funkcji i ponownie otwierają się dla wiernych.
Być może dlatego mottem kongresu jest hasło: „Budujemy Miasto Miłosierdzia”.
Sześć dni – sześć tematów o człowieku
Słowo „miłosierdzie” wielu osobom wciąż kojarzy się jedynie z dobroczynnością. Kongres chce pokazać jego głębszy sens – przede wszystkim jako doświadczenie relacji, w której człowiek odkrywa, że nie został przekreślony.
Niemal każdy doświadczył poczucia winy, wstydu, porażki czy samotności. Jednocześnie każdy potrzebuje akceptacji – nie za osiągnięcia czy wizerunek, lecz po prostu jako człowiek.
Właśnie o tym będą mówić uczestnicy kongresu. Nie w sposób teoretyczny, lecz bardzo konkretny: jak żyć po rozwodzie? Jak nie załamać się, opiekując się bliską osobą? Jak przebaczyć i okazać miłosierdzie samemu sobie? Jak pozostać człowiekiem w obliczu wojny lub uzależnienia?
Program kongresu został pomyślany jako sześciodniowa podróż. Każdy dzień będzie poświęcony innemu tematowi: Pamięci, Słowu, Modlitwie, Działaniu i Sercu.
Pierwszego dnia ulicami Wilna przejdzie procesja Bożego Ciała – od Archikatedry do kościoła Najświętszego Serca Jezusowego. Nawet dla osób niewierzących może to być rzadka okazja, by zobaczyć miasto inaczej – nie jako turystyczną scenerię, lecz żywą przestrzeń wspólnoty.
Drugi dzień poświęcony będzie pamięci miasta i jego mieszkańców. Wilno jest na świecie znane jako Miasto Bożego Miłosierdzia – to tutaj przez pewien czas mieszkała św. Faustyna, tutaj powstał słynny obraz Jezusa Miłosiernego i stąd rozprzestrzeniło się jedno z najważniejszych przesłań katolicyzmu XX wieku. Temat pamięci stawia też osobiste pytanie: co chcemy w życiu zapomnieć, a co zachować w pamięci?
Trzeciego dnia rozmowy będą dotyczyć języka, który leczy, a nie rani. Jak dziś mówić o sensie życia? Jak nie zagubić się w szumie mediów społecznościowych? Jak dotrzeć do człowieka, który przestał wierzyć w cokolwiek?
Czwarty dzień – poświęcony modlitwie – może zainteresować nawet sceptyków jako doświadczenie ciszy. W świecie pełnym nieustannego hałasu milczenie staje się czymś wyjątkowym. Dlatego w programie znalazły się modlitwy Taizé, adoracja Najświętszego Sakramentu oraz chwile skupienia i refleksji.
Piątego dnia uwaga skupi się na działaniu i konkretnej pomocy. Rozmowy będą dotyczyć handlu ludźmi, wojny w Ukrainie, wykluczenia społecznego czy uzależnień. To przypomnienie, że miłosierdzie nie jest jedynie emocją – bardzo często oznacza konkretne działanie.
Szósty, ostatni dzień kongresu zwieńczy temat, który dziś brzmi szczególnie aktualnie: jak nie stracić serca? Papież Franciszek wielokrotnie podkreślał, że współczesny świat staje się coraz bardziej funkcjonalny, szybki i efektywny, ale jednocześnie coraz chłodniejszy. Organizatorzy kongresu chcą choć na chwilę stworzyć doświadczenie przeciwne – miasto, w którym ludzie nadal dostrzegają siebie nawzajem.
Wśród gości kongresu znajdą się osoby, których życiowe historie przypominają scenariusze filmowe
Jednym z najbardziej wyczekiwanych gości będzie Brytyjczyk John Pridmore. W młodości był związany z londyńskim półświatkiem, żył w otoczeniu przemocy i uzależnień. Wszystko zmieniło się pewnego wieczoru, gdy – jak sam mówi – „spotkał Boga”. Dziś podróżuje po świecie, opowiadając swoją historię i dając świadectwo przemiany życia.
Do Wilna przyjadą również znani na całym świecie goście, m.in. twórca kursu Alpha Nicky Gumbel, inicjator odnowy parafii James Mallon, a także społecznicy, teologowie i twórcy inicjatyw pomocowych.
Wśród uczestników znajdą się również bliscy niedawno kanonizowanego Carla Acutisa, dyrektor ukraińskiego Caritasu Tetiana Stawnyczi, która opowie o koordynowaniu pomocy w warunkach wojny, oraz Kevin Hyland, jeden z najbardziej znanych na świecie działaczy walczących z handlem ludźmi.
Obok światowej sławy prelegentów na kongresie wystąpią także zwykli ludzie. Będą dzielić się historiami choroby, uzależnienia, straty, przebaczenia, rozpadu relacji i prób rozpoczęcia życia od nowa.
Kongres o religii, ale nie tylko
Być może najbardziej zaskakujący jest sam charakter tego wydarzenia. Organizatorzy podkreślają, że współcześni ludzie nie szukają już moralizowania ani gotowych recept. Dlatego w centrum kongresu znajdą się nie zasady, lecz ludzkie doświadczenia.
– Czasem jedna rozmowa staje się początkiem drogi ku światłu – mówią organizatorzy.
Z tego powodu wydarzenie może zainteresować nie tylko praktykujących katolików. Bardziej przypomina ono wielkie miejskie forum poświęcone Bogu, człowiekowi, wspólnocie, nadziei i wewnętrznej odporności.
Cały program Kongresu Miłosierdzia można znaleźć tutaj.
