Ile mamy z Emilii, która jest zdeterminowana, by poświęcić swoje życie na rzecz idei i przezwyciężyć swoje lęki? - pyta Robertas Petrauskas, który w piątek w Centrum Poznawania Państwa poprowadzi wyjątkową dyskusję z historykami pt. „Emilia Plater. Ciąg dalszy historii". Niezwykłe laboratorium twórcze, organizowane przez zespół "Lietuva" i "Artis Totus", zaprasza wszystkich do dyskusji na temat tego, w jakim stopniu Emilia Plater wpłynęła na dalsze przywództwo kobiet, ale nie tylko.
Zarówno Litwini, jak i Polacy nazywają Emilię Plater swoją Joanną d'Arc, ale kim była naprawdę?
- W dzisiejszych czasach brakuje nam liderów, na których moglibyśmy się wzorować. A kiedy o nich myślimy, Emlia Plater jest jedną z tych wybitnych osobowości. Ile z jej wartości i rzeczy, które nie są wymierne pod względem ilości, pieniędzy lub statusu społecznego, pozostaje w nas? To ważne tematy i przykłady tego, o czym warto i trzeba mówić, zwłaszcza w kontekście wojny. To dobre przypomnienie, bo bez tych ludzi, którzy się poświęcili, nie byłoby Litwy, nie byłoby debaty - uważa historyk i pisarz Petrauskas.
W dyskusji wezmą udział historycy prof. dr Alfredas Bumblauskas, dr Barbara Stankiewicz, dr Tomasz Bożerocki oraz twórcy spektaklu muzycznego - reżyserzy Kęstutis Jakštas i Dalius Abaris, kompozytor Jievaras Jasinskis, autorka scenariusza i libretta Sandra Bernotaitė, scenograf Gintaras Makarevičius i dyrektor zespołu "Lietuva" Edita Katauskienė. Uczestnicy wydarzenia jako pierwsi będą mogli zobaczyć bohaterkę nadchodzącego spektaklu - współczesną Emilię, w którą wcieli się znana litewska piosenkarka.
Do kogo należy Emilia Plater?
Według źródeł historycznych Emilia Plater uważana jest zarówno za bohaterkę litewską, jak i polską.
- Dla mnie najciekawsze są dwa pytania. Po pierwsze, czy jest ona częścią historii trójkolorowych, czy nie? Po drugie, czy mówimy o kobiecej części historii, czy również o męskiej? W historii Litwy nie ma zbyt wielu bohaterów, którzy mogliby nas dziś inspirować. Myślę, że mamy do czynienia z ich brakiem, niedoborem. A Emilia Plater może go wypełnić, ponieważ jest częścią bohaterskiej historii. Jednocześnie pozostaje częścią historii kobiet - mówi historyk Bumblauskas.
Bożerocki podkreśla, że ważne jest, aby przypomnieć udział dzielnej wojowniczki w powstaniu 1830-1831 przeciwko Imperium Rosyjskiemu, które było nie tylko walką z wrogiem.
- Dla mężczyzny pójście do walki to w zasadzie walka z wrogiem, to kwestia honoru. A kiedy kobieta idzie walczyć, walczy nie tylko z wrogami, ale także ze stereotypami. Plater również musiała walczyć z tymi stereotypami - mówi naukowiec.
Premiera spektaklu łączy historię z teraźniejszością
Dyskusja ujawni, jak wyobrażamy sobie Emilię i jaki obraz jej osobowości jest odtwarzany przez historyków i filmowców. Zdaniem uczestników świat sztuki jest istotnym ogniwem łączącym historię z teraźniejszością.
- Czy historia Plater, stworzona przez mężczyzn, może być atrakcyjna dla kobiet? W jakim stopniu jest ona związana z emancypacją litewskich kobiet, w jakim stopniu jest związana z różnorodnością? Czy dzisiaj są takie Emilie? Nawet jeśli cofamy się do XIX wieku z Plater, nadal odczuwamy jej wpływ, ale jak go utrwalamy? Oczywiste jest, że wpływ ten dotyka nie tylko kwestii przywództwa kobiet, ale także wartości regionu Europy Środkowo-Wschodniej - mówi Stankiewicz, historyk, profesor nadzwyczajna i współzałożycielka Instytutu Badań i Innowacji Edukacyjnych.
- Ta dyskusja jest dla nas ważna przy tworzeniu najbliższego spektaklu muzycznego. Historycy są dla nas jak głos doradczy, pomagają nam zrozumieć czy prawidłowo postrzegamy Emilię. Mam nadzieję, że publiczność również się zaangażuje. Emilia jest błyskotliwą osobowością, która zainspirowała wielu ludzi, więc mogą sobie Państwo wyobrazić, jakim wyzwaniem było podjęcie decyzji, kto mógłby najlepiej wcielić się w jej rolę. Jak dotąd mogę zdradzić, że jest ona bardzo znaną, odważną i charyzmatyczną wykonawczynią, która brała udział w Eurowizji. A jeszcze ciekawsze jest to, że nikt nigdy nie widział jej w tak nietypowej roli wojowniczki - mówi Katauskienė, liderka zespołu "Lietuva", o oczekiwanym punkcie kulminacyjnym wydarzenia.
Partnerami projektu są Uniwersytet Wileński i Centrum Poznawania Państwa. Projekt jest częściowo finansowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej Republiki Litewskiej.
Dyskusja z historykami i autorami „Emilia Plater. Ciąg dalszy historii" jest otwarta dla wszystkich. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego organizatorzy proszą uczestników o rejestrację.
Wydarzenie będzie transmitowane na żywo na LRT.lt. Planowana jest transmisja z tłumaczeniem na język polski.
