Rishi Sunak zostanie nowym premierem Wielkiej Brytanii, po tym jak z wyścigu do zastąpienia Liz Truss wycofała się Penny Mordaunt.
Penny Mordaunt, która nie cieszyła się tak dużym poparciem ze strony brytyjskich torysów, jak jej rywal do stanowiska, ogłosiła w poniedziałek, że wycofuje się z konkursu i popiera Rishiego Sunaka.
- Jestem dumna z kampanii, którą poprowadziliśmy, i wdzięczna wszystkim, pochodzącym ze wszystkich stronnictw naszej partii, którzy mnie poparli. Teraz jesteśmy winni naszemu krajowi, sobie nawzajem i Rishiemu, by się zjednoczyć i razem działać dla dobra narodu. A do zrobienia jest niemało - napisała na Twitterze.
Ten krok Mordaunt likwiduje konieczność głosowania przez członków Partii Konserwatywnej na szefa ugrupowania i nowego premiera, co kończy rywalizację o posadę na Downing Street, bowiem Sunak nie ma już konkurentów.
Rishi Sunak, były kanclerz skarbu, uzyskał poparcie ponad 180 konserwatywnych posłów, aby zastąpić Liz Truss, która zrezygnowała w zeszły czwartek po chaotycznych sześciu tygodniach urzędowania.
Nie będzie powrotu Johsona. „Nie jest to właściwy czas”
Zwycięstwo Sunaka jest także następstwem wcześniejszej decyzji Borisa Johnsona o wycofaniu się z rywalizacji. Były premier, który podał się do dymisji w lipcu, rozważał starania o powrót na stanowisko szefa rządu. Weekend spędził na zbieraniu głosów wśród posłów torysów.
Wczoraj (23 października) wieczorem stwierdził jednak, że to „nie jest właściwy czas” na podjęcie próby powrotu i zasugerował, że nie będzie w stanie skutecznie rządzić bez „jedności partii w parlamencie”.
Oznacza to, że Sunak zostanie teraz automatycznie mianowany premierem i obejmie urząd w najbliższych dniach – kiedy dokładnie, zostanie potwierdzone po spotkaniu z królem Karolem III. Truss pozostaje premierem do czasu formalnego przekazania władzy.
Prowadząca w sondażach z dużą przewagą Partia Pracy naciska na torysów, by rozpisać wybory powszechne, ale zgodnie z brytyjskim systemem parlamentarnym Rishi Sunak nie będzie miał takiego obowiązku aż do stycznia 2025 r., gdyż obecnie cieszy się zaufaniem największej partii w Izbie Gmin.
Latem Sunak przegrał z Truss
Rishi Sunak był kanclerzem skarbu przez ponad dwa lata. Kierował gospodarką Wielkiej Brytanii w czasie pandemii koronawirusa. Jego rezygnacja ze stanowiska tego lata rozpoczęła serię dymisji, która utorowała drogę do odejścia Johnsona.
Następnie Sunak wysunął swoją kandydaturę na przewodniczącego torysów i premiera Wielkiej Brytanii i przeszedł do ostatniej tury głosowania, w której jednak został pokonała go Liz Truss, uzyskując 57,4 proc. głosów członków Partii Konserwatywnej.
W kampanii wyborczej Sunak krytykował plany gospodarcze Truss, twierdząc, że obniżanie podatków w obecnym czasie doprowadzi jedynie do wzrostu inflacji i wcale nie poprawi standardu życia obywateli, gdyż spowoduje wzrost stóp procentowych i płatności hipotecznych.
Kim jest Rishi Sunak?
Rishi Sunak urodził się 12 maja 1980 r. w Southampton jako syn lekarza i farmaceutki, indyjskich imigrantów. Deklaruje się jako hinduista. Przyszły premier może pochwalić się wszechstronnym wykształceniem. Uczęszczał do ekskluzywnej prywatnej szkoły Winchester College, a następnie studiował filozofię, politykę i ekonomię na Oxfordzie.
W latach 2001-2004 Sunak był analitykiem Goldman Sachs, a następnie partnerem w dwóch funduszach hedgingowych. Karierę polityczną rozpoczął w 2015 roku, po tym, jak został wybrany na członka Izby Gmin. W referendum w sprawie brexitu głosował za wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej.
W ramach prac parlamentarnych był członkiem Komisji Specjalnej ds. Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich. W 2017 i 2019 roku utrzymał parlamentarny mandat. W latach 2018-2019 pełnił funkcję parlamentarnego podsekretarza stanu w Departamencie Mieszkalnictwa, Społeczności i Samorządu Lokalnego.
24 lipca 2019 roku, w wieku 39 lat, został powołany na stanowisko naczelnego sekretarza skarbu, a dzień później został członkiem Tajnej Rady 13 lutego 2020 roku został wyznaczony na urząd kanclerza skarbu.
Według BBC Sunak był postrzegany jako „pewna ręka” u steru brytyjskiej gospodarki, a pandemiczne transze wsparcia zyskały mu sporą popularność w społeczeństwie. Jako kandydat na premiera musiał się jednak mierzyć z krytyką związaną z ukaraniem go przez policję za złamanie zasad lockdownu na Downing Street w czerwcu 2020 r.
Kontrowersje wywołuje też majątek byłego ministra, który jest milionerem, w dużej mierze za sprawą małżeństwa. Sunak posiada m.in. 0,91 proc. udziałów indyjskiej międzynarodowej firmy informatycznej Infosys. Córką założycieli tego koncernu jest żona przyszłego premiera, Akshata Murthy.
Udziały te są wyceniane na 690 mln dol., co czyni majątek Murty większym od majątku zmarłej niedawno królowej Elżbiety II (365 mln funtów), podaje „Business Insider”.
Treść została opublikowana w ramach współpracy LRT.lt z EURACTIV.com.
