Tegoroczną laureatką Pojkojowej Nagrody Nobla została liderka demokratycznej opozycji w Wenezueli Maria Corina Machado – poinformował w piątek Norweski Komitet Noblowski.
Machado została uhonorowana ze „niestrudzoną działalność na rzecz praw demokratycznych narodu Wenezueli i za walkę o sprawiedliwe i pokojowe przejście od dyktatury do demokracji”.
Maria Corina Machado - ma już na swoim koncie dwie inne prestiżowe nagrody: imienia Vaclava Havla i Andrieja Sacharowa. Obie otrzymała w ubiegłym roku.
Ustanowioną w 2013 r. przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy Nagrodę Praw Człowieka im. Vaclava Havla, Machado otrzymała we wrześniu 2024 r. Niespełna miesiąc później została współlaureatką - wraz z innym wenezuelskim politykiem opozycyjnym, Edmundo Gonzalezem Urrutią - Nagrody Sacharowa, która od 1988 r. przyznawana jest przez Parlament Europejski.
Ponadto w 2019 r. Machado otrzymała Nagrodę Wolności przyznawaną przez Międzynarodówkę Liberalną (LI), organizację skupiającą partie o profilu liberalnym.
58-letnia Machado jest pierwszą laureatką Pokojowej Nagrody Nobla pochodzącą z Wenezueli.
Laureata Pokojowej Nagrody Nobla wybiera pięcioosobowy Norweski Komitet Noblowski spośród wszystkich prawidłowo zgłoszonych kandydatów. Do tegorocznej nagrody zgłoszono 338 kandydatów, z czego 244 to osoby fizyczne, a 94 - organizacje.
Norweski Komitet Noblowski podaje jedynie liczbę nominowanych, natomiast nazwiska i nazwy organizacji są ujawnianie dopiero po upływie 50 lat. Przed upływem tego czasu Komitet nie potwierdza, że jakaś osoba bądź organizacja została bądź nie została zgłoszona, więc wszystkie medialne doniesienia na temat nominatów są wyłącznie spekulacjami.
Tegoroczna liczba nominowanych jest jedną z najwyższych w historii. Dla porównania, w zeszłym roku zgłoszono 286 kandydatów: 197 osób fizycznych i 89 organizacji. Rekordowym pozostaje rok 2016, gdy nominowano 376 osób i organizacji.
Pierwszym zadaniem Komitetu jest przedyskutowanie wszystkich zgłoszonych kandydatów i stworzenie krótkiej listy tych, którzy zasługują na dokładniejsze rozważenie. Kandydatury z krótkiej listy są następnie analizowane przez doradców Komitetu oraz norweskich i zagranicznych ekspertów.
Komitet wybiera laureata na ostatnim posiedzeniu przed ogłoszeniem werdyktu na początku października - w tym roku ostatnie posiedzenie odbyło się w poniedziałek. Członkowie Komitetu starają się wyłonić laureata osiągając konsensus, ale czasem jest to niemożliwe i wtedy o rozstrzyga o tym głosowanie, w którym wystarczy zwykła większość głosów.
Komitet Noblowski składa się z pięciu osób powoływanych przez norweski parlament na sześcioletnią kadencję z możliwością ponownego wyboru na kolejną. Skład Komitetu powinien w jak największym stopniu odzwierciedlać układ sił w norweskim parlamencie. Obecnie tworzą go: przewodniczący Joergen Watne Frydnes, biznesmen i szef organizacji non profit; Anne Enger, była przewodnicząca Partii Centrum i minister kultury; Asle Toje, ekspert ds. polityki zagranicznej; Kristin Clemet, była członkini gabinetu Partii Konserwatywnej i była posłanka; Gry Larsen, była sekretarz spraw zagranicznych Norwegii.
