W tym roku pożegnaliśmy wielu wybitnych ludzi, których dorobek zasługuje na uwagę również po śmierci. Przypominamy nazwiska tych osób.
23 stycznia zmarła Alwida Antonina Bajor - scenarzystka, krytyk teatralny, pisarka, dziennikarka i laureatka licznych nagród, w tym wyróżnienia im. Czesława Miłosza. Autorka kilku książek, ponad 2 tys. artykułów prasowych, recenzji i przekładów z litewskiego i rosyjskiego na polski.
1 lutego w wieku 82 lat zmarł Stanisław Pieszko – polski działacz społeczny na Wileńszczyźnie, prezes Fundacji Wspierającej Oświatę Polską na Litwie „Samostanowienie”. Wieloletni wiceprezes Związku Polaków na Litwie, jeden z inicjatorów powołania Wileńskiej Filii Uniwersytetu w Białymstoku.
17 lutego w wieku 47 lat zmarł opozycjonista Aleksiej Nawalny. Organizował w Rosji wielotysięczne demonstracje antyrządowe, sprzeciwiał się korupcji. Rosyjskie władze skazały go na karę 19 lat pozbawienia wolności.
7 marca zmarł Rimas Tuminas - jeden z najwybitniejszych litewskich reżyserów teatralnych, założyciel Wileńskiego Teatru Małego. W 1990 r. założył Teatr Mały w Wilnie i pełnił funkcję dyrektora artystycznego instytucji do roku 2022. Stworzył około 70 spektakli, pokazywanych w teatrach całego świata.
4 kwietnia zmarła Vytautė Žilinskaitė. Litewska pisarka i prozaiczka miała 93 lata. Była najbardziej znana jako pisarka dla dzieci. Jej książki zostały przetłumaczone na języki bułgarski, estoński, łotewski, ukraiński, węgierski i inne.
13 kwietnia w wieku 83 lat zmarł włoski projektant mody Roberto Cavalli. Był jednym z najbardziej znanych włoskich projektantów. Był znany z wykorzystywania egzotycznych nadruków, futer, piór i jeansów.
20 kwietnia zmarł były premier Litwy, Gediminas Kirkilas. Miał 72 lata. Był posłem od 1992 r. i pełnił tę funkcję przez wiele kadencji - aż do 2020 r. Był członkiem Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej (LSDP) od 2001 r., przewodniczył partii w latach 2007–2009. Był ministrem ochrony kraju w latach 2004–2006 oraz premierem w latach 2006–2008.
6 maja zmarł współtwórca zespołu Skaldowie, Jacek Zieliński. Miał 77 lat. Był wokalistą, trębaczem, skrzypkiem, aranżerem i kompozytorem.
21 maja zmarł Jan A.P. Kaczmarek, znany kompozytor muzyki filmowej i laureat Oscara za muzykę do filmu „Marzyciel”. Miał 71 lat. Skomponował muzykę do wielu znanych filmów, takich jak „Całkowite zaćmienie” i „Plac Waszyngtona” Agnieszki Holland, „Hania” Janusza Kamińskiego, „Horsemen – jeźdźcy Apokalipsy” Jonasa Akerlunda, „Aż po grób” Aarona Schneidera oraz „Dzieci Ireny Sendlerowej” Johna Kenta Harrisona.
3 czerwca w wieku 104 lat zmarła siostra Cecylia Obuchowska, emerytowana przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Matki Miłosierdzia. Przyczyniła się do ocalenia przed władzą komunistyczną cudownego obrazu Jezusa Miłosiernego.
4 czerwca zmarł Janusz Rewiński – aktor, satyryk, poseł na Sejm I kadencji. Miał 74 lata. Był znany z kreacji Miśka w Kabarecie Olgi Lipińskiej i Edwarda Nowaka w serialu „Tygrysy Europy”.
7 czerwca w wieku 85 lat zmarł Vidutis Pranciškus Kamaitis, ikona litewskiego tańca. Wielokrotny mistrz Litwy. Pionier i promotor tańca towarzyskiego oraz sportowego na Litwie. Jeden z założycieli i pierwszych prezesów Litewskiej Federacji Tańca Sportowego.
20 czerwca w wieku 88 lat, zmarł Donald Sutherland, wybitny amerykański aktor o kanadyjskich korzeniach. Zdobył międzynarodową sławę rolami w takich filmach jak „Parszywa dwunastka”, „M.A.S.H” oraz w serii „Igrzyska śmierci”.
27 czerwca w wieku 91 lat zmarł Michał Sienkiewicz – wieloletni pedagog, sportowiec i działacz społeczny z rejonu solecznickiego. W 1988 r. znalazł się w gronie 175 członków tworzących zgromadzenie generalne odrodzonego Narodowego Komitetu Olimpijskiego Litwy. Przyczynił się do odrodzenia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na Wileńszczyźnie. Kierował też Litewską Federacją Ringa.
9 lipca w wieku 77 lat zmarł aktor filmowy i teatralny, polonista, profesor sztuk teatralnych Jerzy Stuhr. Jako artysta teatralny od 1972 roku był związany ze Starym Teatrem im. H. Modrzejewskiej w Krakowie. Grał w spektaklach reżyserowanych m.in. przez Andrzeja Wajdę, Konrada Swinarskiego, Jerzego Jarockiego, Jerzego Grzegorzewskiego.
12 sierpnia zmarła Maria Osterwa-Czekaj, córka Juliusza Osterwy i Matyldy z książąt Sapiehów. Była wnuczką księcia Pawła Jana Sapiehy, rodzonego brata kard. Adama Sapiehy, oraz Matyldy Windisch-Graetz. Aktor i reżyser teatralny, wolnomularz, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów i reżyserów teatralnych w historii Juliusz Osterwa pracował w Wilnie w latach 1925-1929.
14 sierpnia w wieku 99 lat, odeszła Halina Mackiewicz – córka wybitnego pisarza i publicysty Józefa Mackiewicza. Była członkiem kapituły Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza, kontynuowała dziedzictwo ojca.
15 sierpnia zmarła Hanna Strużanowska-Balsienė – lekarz położnik, działaczka społeczna, córka Janiny Strużanowskiej, założycielki Polskiego Teatru Studio w Wilnie. Pomogła przyjść na świat prawie 25 tysiącom dzieci. Była współzałożycielką i członkiem zarządu Polskiego Stowarzyszenia Medycznego na Litwie.
18 sierpnia zmarł legendarny polski trener piłkarski Franciszek Smuda. Miał 76 lat. Kadrę narodową prowadził w 37 meczach. Był selekcjonerem, pełnił tę funkcję podczas mistrzostw Europy w 2012 r., rozgrywanych w Polsce i Ukrainie.
18 sierpnia zmarł słynny aktor Alain Delon. Miał 88 lat. Był jedną z największych gwiazd kina francuskiego i europejskiego lat 60. i 70. ubiegłego wieku.
30 sierpnia zmarł pływak, mistrz igrzysk olimpijskich i mistrz Europy, srebrny medalista mistrzostw świata Robertas Žulpa. Był specjalistą w pływaniu stylem klasycznym, wielokrotnym mistrzem Litwy. Trzykrotnie zdobywał tytuł mistrza Europy, jak też tyle samo razy sięgał po Puchar Europy. Był mistrzem Igrzysk Olimpijskich w Moskwie w 1980 roku, rekordzistą świata, a w 1982 roku również wicemistrzem świata.
6 września zmarł ekonomista, sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy Vladas Terleckas. Był uważany za kluczową postać podczas odbudowy Banku Litwy i przywrócenia lita jako waluty narodowej.
13 września zmarła prawniczka, była minister sprawiedliwości Milda Vainiutė. Wykładała też prawo na Uniwersytecie Michała Römera w Wilnie. W latach 2003-2009 była doradczynią prezydenta Valdasa Adamkusa, a także główną konsultantką w Kancelarii Prezydenta Litwy w trakcie pierwszej kadencji Dalii Grybauskaitė. W latach 2016-2018 Vainiutė pełniła funkcję minister sprawiedliwości w Gabinecie Ministrów kierowanym przez Sauliusa Skvernelisa, do 2021 roku była rzeczniczką praw obywatelskich.
19 września zmarł Felicjan Andrzejczak, wokalista Budki Suflera. Miał 76 lat. Wykonywał przeboje „Jolka, Jolka pamiętasz”, „Noc komety” i „Czas ołowiu”. Po odejściu z zespołu wydał wiele płyt solowych, między innymi, „Świat miłować”, „Zauroczenia” i „Czas przypływu”.
22 września zmarła Fania Brancowska, była więźniarka wileńskiego getta. Miała 103 lata. Urodziła się w Wilnie i trafiła do getta w wieku 19 lat. Uciekła, dołączyła do partyzantki, walczyła z nazistami i po wojnie aktywnie działała na rzecz zachowania pamięci o Holokauście. W 2017 r. została uhonorowana Krzyżem Kawalerskim Orderu „Za Zasługi dla Litwy”.
12 października w wieku 83 lat zmarł ksiądz arcybiskup senior Edward Ozorowski. Metropolita białostocki w latach 2006-2017. Jako metropolita białostocki dążył do beatyfikacji bł. ks. Michała Sopoćki 28 września 2008 r. oraz szerzył wiadomość o wydarzeniu eucharystycznym w Sokółce.
20 października zmarł Janusz Olejniczak – wybitny pianista, znawca muzyki Fryderyka Chopina. Był uznawany za jednego z najlepszych współczesnych chopinistów. W 1970 r. został najmłodszym laureatem Międzynarodowego Konkursu imienia Fryderyka Chopina w Warszawie
23 października zmarł urodzony w Wilnie polsko-amerykański noblista Andrew V. Schally. Był laureatem Nagrody Nobla. Odkrył hormony regulujące wzrost, rozmnażanie i inne funkcje organizmu. Był autorem ponad 2 380 publikacji naukowych. W 1978 roku został członkiem amerykańskiej Krajowej Akademii Nauk.
25 października odeszła aktorka Jadwiga Barańska. Najbardziej znana jako Barbara Niechcic z filmu „Noce i dnie”. W 1968 r. zagrała tytułową rolę w filmie „Hrabina Cosel”, która również przyniosła jej sławę.
29 października zmarła Elżbieta Zającówna, aktorka znana z ról w kultowych polskich filmach, takich jak „Vabank” oraz serialu „Matki, żony i kochanki”. Miała 66 lat. Zagrała również w takich znanych produkcjach jak „Seksmisja” i „V.I.P.”.
