Naujienų srautas

Wiadomości2023.10.12 12:57

„Nie tylko Polak jest człowiekiem“. W Wilnie odsłonięto tablicę upamiętniającą Józefa Mackiewicza

Renata Dunajewska, LRT.lt 2023.10.12 12:57

Odtąd życiowe motto Józefa Mackiewicza - „Jedynie prawda jest ciekawa”, będą mogli poznać wilnianie i odwiedzający litewską stolicę. Wczoraj w Wilnie z inicjatywy Instytutu Polskiego przy ulicy Literackiej odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą temu pisarzowi, publicyście i polskiemu działaczowi niepodległościowemu. 

Józef Mackiewicz to jeden z najbardziej intrygujących świadków historii Wilna XX wieku. Jako dziennikarz i publicysta w swojej pracy kierował się mottem: „Jedynie prawda jest ciekawa”, dlatego też te słowa zostały umieszczone na tablicy, której autorem jest wileński rzeźbiarz Rafał Pieślak.

- Przede wszystkim musiałem zapoznać się z twórczością Józefa Mackiewicza. I później zrodziła się idea, żeby zrobić właśnie taką tablicę – mówi Pieślak.

Rzeźbiarz dodaje, że tablica jest klasyczna pod względem swojej formy, wykonana z marmuru. Autor włączył też pewną symbolikę, elementy metalu, w tym przypadku - pozłacany brąz.

- Człowiek przeżył trudne życie, więc musiało to pozostawić na nim pewne blizny. Te metalowe elementy je symbolizują – wyjaśnia rzeźbiarz.

W marmurze wyryte jest imię i nazwisko pisarza, jego życiowe motto, a w tle możemy też przeczytać tekst.

- Jest to tekst z książki, z której wzięto motto Józefa Mackiewicza – tłumaczy Pieślak.

Zdaniem Doroty Mamaj, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie, przygotowania do tego wydarzenia trwały kilka lat, a ulica Literacka została wybrana nieprzypadkowo.

- To jest wyjątkowe miejsce na mapie turystycznej Wilna, często odwiedzane przez turystów. Więc uznaliśmy, że jest to najlepsza lokalizacja, żeby zawiesić przepiękną tablicę, poświęconą Mackiewiczowi – mówi dyrektor Instytutu.

Józef Mackiewicz wśród społeczności litewskiej nie jest dobrze znany, dlatego tablica ma się przyczynić do jego promocji.

- To jest przesłanie naszej działalności. My nie promujemy tylko wybitnych osób, które są powszechnie znane. My inspirujemy ludzi do tego, żeby umieszczając tablicę Mackiewiczowi właśnie zainspirować obywateli Litwy tutaj mieszkających. Dla nas ogromnym wyróżnieniem i zaszczytem będzie, jeśli obywatele i mieszkańcy Wilna, którzy tutaj są od zawsze, popatrzyli na tablicę Mackiewicza i uznali, że należy się zastanowić, popatrzeć i ocenić. Jeden stwierdzi, że jest bardzo dobrze wykonana. Inny wróci do domu, otworzy przeglądarkę i pomyśli, kogo Instytut Polski upamiętnił na tablicy w Zaułku Literackim – stwierdza dyrektor.

Tablica została wykonana tylko w języku polskim. Dorota Mamaj mówi, że Instytut nie musiał mieć zgody na jej wykonanie w określonym języku.

Partnerem projektu Instytutu Polskiego jest Orlen Lietuva. - Za każdym projektem, który Instytut Polski realizuje, idą określone pieniądze. Za kilka lat własnym sumptem tę tablicę byśmy umieścili. Ale dzięki Orlenowi i życzliwości Michała Rudnickiego otrzymaliśmy wsparcie, które pozwoliło nam, żeby w tym roku tablica zawisła – tłumaczy Dorota Mamaj.

Dyrektor Orlen Lietuva Michał Rudnicki podkreśla, że spółka Orlen Lietuva szuka inicjatyw łączących Polaków i Litwinów.

- W swojej polityce spółka szuka takich wydarzeń, jak upamiętnianie wybitnych osób, byłych obywateli Wielkiego Księstwa Litewskiego, którzy swoim życiem i twórczością dbali o to wielkie dziedzictwo – mówi Michał Rudnicki.

Dyrektor Orlen Lietuva uważa, że pisarz Józef Mackiewicz i cała jego twórczość, która dla wielu osób była dosyć niewygodna, poprzez główne swoje hasło, że „Jedynie prawda jest ciekawa”, był w stanie wznieść się poza stereotypy, w miarę równo patrzeć na żyjące tutaj narodowości – na Polaków, na Litwinów, na Białorusinów.

- Między innymi Mackiewicz jest autorem także takich słów, że „Nie tylko Polak jest człowiekiem" – dodaje Rudnicki.

Józef Mackiewicz to jeden z najlepszych pisarzy emigracyjnych. Był zwolennikiem porozumienia polsko-litewskiego.

LRT has been certified according to the Journalism Trust Initiative Programme