W Dniu Polonii i Polaków za Granicą, z udziałem premierów Polski i Litwy, odbyło się uroczyste otwarcie nowego skrzydła Domu Kultury Polskiej w Wilnie.
Premier Polski Mateusz Morawiecki podczas przemówienia zaznaczył, że chciałby, aby działalność Domu Kultury Polskiej w Wilnie „była dziełem przyjaźni“. – Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej. Budynek staje się większy i coraz bardziej gościnny: ma nowe funkcje, gości siedzibę TVP Wilno i posiada misję do wykonania – stwierdził.
– Kultura narodowa odczuwa ogromną presję. Z jednej strony, napływa na nią „mcdonaldynacja“, czyli kultura konsumpcji, która grozi wykorzenieniem. Z drugiej, dwa państwa czują ciśnienie propagandy, co wymaga wyraźnej odpowiedzi. Dom Kultury Polskiej jest bezpieczną przystanią dla tych, którzy chcą kształtować kulturę polską na Litwie. Jest to też twierdza prawdy podczas wojny w Ukrainie. Walka z propagandą jest ważna, bo Rosja toczy wojnę z nami wręcz od dziesięcioleci. Na propagandę tutaj odpowie się prawdą, pracą, otwartością i porozumieniem między narodami – zaznaczył premier Polski.
Morawiecki przypomniał, że podczas okupacji sowieckiej Polacy na dekady zostali odcięci od kultury i języka, poddali się rusyfikacji. W podobnej sytuacji znaleźli się również Litwini. - Nie pozwolimy na powtórkę. Imperium nie może się odrodzić. Największa potęga nie zastąpi ducha historii i kultury, który jest ważny do wzmocnienia wolności - podkreślił.
- Mam nadzieję, że Dom Kultury Polskiej stanie się latarnią wolności dla Polaków i Litwinów. Silne kultury nie boją się różnorodności, bo one nas wzmacniają. Polska i Litwa pragną pokoju, wolności i dobrobytu, stąd starania o wolność Ukrainy. Wierzę, że współpraca na rzecz wartości stanie się drogowskazem dla ludzi dobrej woli, którzy pracują, by umacniać nasz sojusz. Jestem pewien, że Dom Kultury Polskiej będzie sercem polskości i przyjaźni obojga narodów - podsumował premier Polski.
Z kolei premier Litwy Ingrida Šimonytė przypomniała, że dokładnie dwa lata temu wspólnie z premierem Polski Mateuszem Morawieckim wzięła udział w podpisaniu aktu erekcyjnego nowego skrzydła DKP. - Cieszę się, że prace rozbudowy zostały zakończone i możemy cieszyć się wynikiem. Dom Kultury Polskiej jest miejscem, gdzie rozwija się dialog, kultura i sztuka. Tu nawiązuje się i umacnia przyjaźń pomiędzy narodami. Dom daje społeczności polskiej możliwość rozwijania kultury również poza granicami kraju - powiedziała podczas przemówienia.
- Nie można wyobrazić sobie Wilna bez starań polskiej społeczności. Szczerze doceniam ich aktywność, solidarność, wkład w odzyskanie niepodległości i oddaną pracę. Od wieków nas łączy dążenie do wolności i zrozumienia, że właśnie w jedności jest siła, dlatego wspieramy Ukrainę. Rosja zaślepiona ambicjami atakuje suwerenność i wolność nie tylko Ukrainy, ale też naszą i całej Europy. Walka dobra ze złem zadecyduje o przyszłości XXI w. Jestem pełna podziwu dla obywateli Polski i Litwy, którzy pomagają Ukrainie - zwróciła się do zebranych.
Šimonytė nie szczędziła miłych słów również premierowi Polski. - Cieszy mnie Pana osobisty wkład w nasze partnerstwo strategiczne i rozwijającą się przyjaźń. Chcemy dalej zacieśniać nasze więzi. Litwa i Polska odniosły wiele wspólnych zwycięstw, jednym z nich jest proklamowanie Konstytucji, której 232. rocznicę będziemy obchodzić jutro. Jest to święto narodowe Polski i składam z tej okazji życzenia. Twórczy i intelektualny wkład Polski przyczynia się do tworzenia silnej Litwy i Europy - zwróciła się do Mateusza Morawieckiego.
W trakcie otwarcia nowego skrzydła DKP Morawiecki wręczył odznaczenia państwowe dla działaczy społeczności polskiej za działalność społeczną i kulturalną. Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał dyrektor DKP Artur Ludkowski. Krzyżami Kawalerskimi Orderu Zasługi RP zostali odznaczeni Anna Maria Kwiatkowska i Mirosław Ciunowicz. Podczas ceremonii po raz pierwszy została przyznana również Odznaka za Zasługi dla Polonii i Polaków za granicą, która powstała z inicjatywy Jana Dziedziczaka. Otrzymali ją Józef Kwiatkowski, Stanisław Pieszko i Waldemar Tomaszewski.
W nowym, czteropiętrowym budynku znajduje się kawiarnia, hotel, sala teatralna oraz studio stacji telewizyjnej TVP Wilno. Placówka Domu Kultury Polskiej w Wilnie została powiększona o 4 tys. metrów kwadratów.
Obecnie powierzchnia tej polskiej instytucji wynosi 10 tys. metrów kwadratów. Podczas wykonywania prac uporządkowano skwer znajdujący się obok budynku, a także drogi na ulicach Kauno i Naugarduko.
Nowe skrzydło jest ponadto wyposażone w naziemny i podziemny parking. Wartość prac opiewa na sumę 10 mln euro.
Rozbudowa DKP jest sztandarową inwestycją państwa polskiego dotyczącą mieszkających poza granicami kraju Polaków.
Początki Domu Kultury Polskiej w Wilnie
Historia Domu Kultury Polskiej w Wilnie sięga końca lat 90-tych. Pomysłodawcą powołania specjalnej jednostki mającej służyć litewskim Polakom do promocji polskiej kultury, historii oraz pielęgnowanie dziedzictwa narodowego, był żołnierz Armii Krajowej oraz aktywny przedstawiciel opozycji antykomunistycznej w PRL ś.p. prof. Andrzej Stelmachowski. 17 kwietnia 1998 r. wmurowano symbolicznie sprowadzony z Wawelu kamień węgielny.
„My, niżej podpisani obywatele Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Litewskiej, zgromadzeni 17 kwietnia 1998 roku w Wilnie, stolicy Litwy, przy ulicy Nowogródzkiej uroczyście oświadczamy, że budujemy tu DOM ‒ ośrodek polskiej kultury i oświaty, DOM ‒ przyjazny i otwarty dla wszystkich Polaków ‒ z Litwy, Polski i całego świata, dla wszystkich ludzi dobrej woli. Dzisiaj wmurowując tu symboliczny kamień węgielny, przywieziony z Wawelu, zaświadczamy ciągłość historycznych więzi Polski i Litwy, tradycję serdecznej opieki Rzeczypospolitej Polskiej ‒ Macierzy wobec Polaków na świecie. Wmurowując kamień węgielny Domu Polskiego w Wilnie, budowanego ze środków Państwa Polskiego i z udziałem ofiarodawców, jesteśmy przekonani, że będzie on dobrze przez pokolenia nam wszystkim służył” ‒ głosił Akt wmurowania kamienia węgielnego.
Po trzech latach od tego momentu rozpoczęła swoją działalność placówka, będąca własnością Fundacji Dobroczynności i Pomocy „Dom Kultury Polskiej w Wilnie”, powołana decyzją Senatu RP, założycielami której są Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” oraz Wileński Oddział Miejski Związku Polaków na Litwie.
Obecnie Dom Kultury Polskiej w Wilnie jest największą polską placówką kulturalną poza granicami Rzeczypospolitej Polski. Główną misją instytucji jest szeroko pojęta promocja polskiej kultury, historii oraz pielęgnowanie dziedzictwa narodowego poprzez edukację.
Czytaj również
Stałe siedziby ma tu ponad 30 polskich organizacji społecznych. Dom Kultury Polskiej w Wilnie wspiera ich działalność m.in. dofinansowując organizowane przez nie przedsięwzięcia. DKP jest instytucją samowystarczalną, czyli niezależną finansowo i w całości utrzymuje się sama.
Jak dotąd, Dom Kultury Polskiej w Wilnie jest największą polską instytucją kulturalną poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej.
