Jak spędzić najbliższy weekend oraz tydzień w Wilnie i na Wileńszczyźnie? Proponujemy zestawienia najciekawszych wydarzeń.
Zapraszamy na 6. edycję akcji „Zróbmy to razem”. Spotykamy się 30 maja o godz. 10:30 przy głównym wejściu na Cmentarz Bernardyński w Wilnie (ul. Žvirgždyno 3). Przyjdź z rękawicami i narzędziami do pracy.
Dlaczego warto odkrzaczać? Przywracamy porządek i szacunek dla miejsc pamięci, chronimy zabytkowe nagrobki, tworzymy bezpieczniejsze i bardziej przyjazne otoczenie dla odwiedzających oraz budujemy lokalną wspólnotę przez wspólną pracę.
Dołącz! Każda para rąk ma znaczenie. Po pracy krótki poczęstunek i chwila na rozmowę. Zróbmy to razem dla historii i przyszłych pokoleń.
31 maja o godz. 12:00 zapraszamy miłośników historii na wycieczkę po Wilnie, poświęconą poszerzeniu wiedzy o osobowości i epoce Bronisława Piłsudskiego.
Podczas wycieczki zostaną omówione realia końca XIX wieku na Litwie. Mowa będzie o tym, na tle jak różnych idei i historycznych przełomów kształtowała się osobowość przyszłego badacza narodów Dalekiego Wschodu. Wycieczkowicze poznają także miejsca w Wilnie związane z Piłsudskim i wyjaśnią, czym jest antropologia – nauka, którą Bronisław Piłsudski zajmował się podczas zesłania na Syberię. Wycieczkę poprowadzi socjolog dr Karolis Dambrauskas.
Miejsce spotkania: przy Moście Mendoga (od strony Biblioteki Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk). Zalecamy wygodny ubiór. Bilety: tutaj.
W Litewskim Muzeum Kultury i Tożsamości Żydowskiej (ul. Zawalna 4A) otwarto wystawę „Odkrycia i straty Wielkiej Synagogi w Wilnie”. Wystawa przybliża świat Wielkiej Synagogi w Wilnie – fizycznie zniszczonej przez reżimy nazistowski i sowiecki, ale wciąż obecnej w pamięci miasta i społeczności.
Zapraszamy 31 maja o godz. 12:00 na wyjątkowe oprowadzanie po nowej wystawie, które poprowadzi edukatorka i przewodniczka Natalja Cheifec.
Zbudowana w XVII wieku Wielka Synagoga w Wilnie przez wiele stuleci była jednym z najważniejszych żydowskich centrów religijnych, kulturalnych i wspólnotowych w Europie Wschodniej. Wokół niej ukształtował się szulhoif – gęsto zabudowany dziedziniec synagogalny, w którym działały domy modlitwy, mykwa, jatki mięsne, miejsca spotkań stowarzyszeń oraz słynna Biblioteka Straszuna. Zapraszamy do odwiedzenia wystawy i odkrycia tej ważnej części historii żydowskiego Wilna z bliska – poprzez zachowane fragmenty, obrazy i opowieści.
Centrum Kultury w Niemenczynie zaprasza 31 maja wszystkich mieszkańców i sąsiadów na koncert świąteczny. Program rozpocznie się o godz. 13:00. W jej trakcie odbędą się występy lokalnej społeczności, wręczenie nagród sportowych, a także będą działać strefy dla dzieci, kiermasz oraz różnorodne atrakcje dla rodzin.
Od godz. 16:00 zapraszamy na drugą część wydarzenia – na scenie wystąpi zespół Green & Gold, Justinas Jarutis z zespołem, a kulminacją święta będzie występ DJ-a Edgara.
2 czerwca o godz. 12:00 w Centrum Kultury w Nowej Wilejce (ul. Gerovės 1, Wilno) odbędzie się pokaz filmu „Kronika wypadków miłosnych”. Wstęp wolny. Film w języku polskim z litewskimi napisami.
Z okazji 100. rocznicy urodzin wybitnego pisarza, scenarzysty i reżysera, mieszkańca Kolonii Wileńskiej – Tadeusza Konwickiego, zapraszamy na pokaz filmu „Kronika wypadków miłosnych”. Film został zrealizowany przez reżysera Andrzeja Wajdę na podstawie książki Tadeusza Konwickiego o takim samym tytule i według jego scenariusza.
Lato 1939 roku, przeddzień wybuchu II wojny światowej. Wilno i okolice. Witek zakochuje się pierwszą młodzieńczą miłością w Alinie, córce pułkownika Nałęcza. Powoli udaje mu się przełamać jej opory i zdobyć serce. Młodzi razem planują ucieczkę po maturze. Niestety, Witek nie zdaje matury, a na domiar złego dowiaduje się, iż Alina ma wyjechać za granicę. Dochodzi do ostatniego spotkania, na które dziewczyna przychodzi w białej „ślubnej” sukience. Spędzają całą noc z sobą; zasypiają nad brzegiem rzeki. Budzi ich wycie syren alarmowych zwiastujących wybuch wojny.
Serdecznie zapraszamy na wyjątkową i zarazem ostatnią wycieczkę z konserwatorkami po najnowszej wystawie w Wileńskiej Galerii Obrazów (ul. Wielka 4), zatytułowanej „Powrót do życia: Sokalska Matka Boża”, które odbędzie się 2 czerwca o godz. 17:30.
To spotkanie jest wyjątkową okazją, aby z bliska poznać święty wizerunek mający szczególne znaczenie dla Litwy, Ukrainy i Polski, a także skomplikowany, precyzyjny i fascynujący proces konserwacji obrazu oraz jego ozdobnych okładzin. Podczas wycieczki swoimi doświadczeniami, wyzwaniami i odkryciami podzielą się specjalistki z Centrum Konserwacji im. Pranasa Gudynasa Litewskiego Narodowego Muzeum Sztuki – konserwatorka malarstwa sztalugowego, ekspertka Rūta Kasiulytė, oraz konserwatorka polichromowanej rzeźby drewnianej, ekspertka Greta Žičkuvienė.
Obowiązuje wcześniejsza rejestracja: mail - gidai.vpg@lndm.lt lub pod nr tel. +37068190329.
Zapraszamy na publiczne zajęcia edukacyjne „Święte macierzyństwo”, które odbędą się 6 czerwca o godz. 13:00 w Wileńskiej Galerii Obrazów..
Zachowała się opowieść, według której pierwszy obraz Matki Bożej namalował św. Łukasz Ewangelista. Później ten wielokrotnie kopiowany wizerunek rozpowszechnił się w całym świecie chrześcijańskim. Podczas zajęć dowiemy się, w jaki sposób przedstawiana jest Matka Boża, jakie stroje i symbole używane w jej wizerunkach pochodzą jeszcze z czasów bizantyjskich oraz dlaczego stosowano kosztowne okładziny i zdobienia. W części praktycznej uczestnicy wykonają mieszaną techniką kartkę z wizerunkiem Matki Bożej i ozdobną okładziną.
Obowiązuje rejestracja na zajęcia edukacyjne: tel. +37068245314, e-mail augustina.ivanauskaite@lndm.lt.
Trocki Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie zaprasza na 35. Festyn Kultury Polskiej Ziemi Trockiej „Dźwięcz, Polska Pieśni!”, który odbędzie się 6 czerwca w Trokach.
W programie: 13:30 - Msza św. w Bazylice p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach; 14:30 – uroczysty przemarsz ulicą Vytauto od Bazyliki p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach do Centrum Kultury i Sztuki w Trokach; 15:00 - prezentacje zespołów artystycznych, koncert na placu przy Centrum Kultury i Sztuki w Trokach (ul. Vytauto g. 69, Troki).
Wystąpią zespoły rejonu trockiego, miasta Wilna oraz goście z Polski: chór i orkiestra kameralna Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej I i II st. w Lublinie oraz Zespół Pieśni i Tańca „Kortowo” Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Zapraszamy na wieczór rysunkowy w Wileńskiej Galerii Obrazów (ul. Wielka 4), który odbędzie się 6 czerwca o godz. 15:00.
Pierwsza sobota każdego miesiąca to doskonała okazja, by spędzić czas w otoczeniu historycznych wnętrz Wileńskiej Galerii Obrazów i klasycznego malarstwa oraz w swoich rysunkach studiować dzieła wybitnych artystów litewskich i zagranicznych.
Od czasów starożytnych kopiowanie dzieł doświadczonych mistrzów było jednym z głównych sposobów poznawania zawiłości rysunku lub malowania. Wszystkich, którzy interesują się i zachwycają sztuką, zapraszamy do skorzystania z tej okazji i kontynuowania wieloletnich tradycji nauki rysunku.
Zapewnione zostaną składane krzesła, sztalugi, tablice do rysowania i ołówki. Zeszyty/papier do rysowania powinni wziąć ze sobą uczestnicy wieczoru rysunkowego. Specjalne umiejętności rysowania nie są wymagane, wszyscy są mile widziani. Zajęcia są skierowane do uczniów klas 8-12, dorosłych i seniorów. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja: tel. +37068190329 lub mail agnesa.griguolaite@lndm.lt.
Dom Historii Litewskiego Muzeum Narodowego w tym roku zaprasza rodziny do wspólnego spędzania letnich weekendów: w przestrzeniach muzeum oraz w otoczeniu zieleni dziedzińca – ucząc się, poznając historię i dobrze bawiąc. „Ajnuskie Rodzinne Weekendy“ to zajęcia dla odwiedzających muzeum w różnym wieku – od najmłodszych po najstarszych.
Na odwiedzających czekają trzy rodzinne weekendy. 7 czerwca o godz. 11:00, podczas pierwszego rodzinnego weekendu, wspólnie będziemy poznawać kulturę i tradycje ludu Ajnów z północnej Japonii oraz szukać podobieństw do naszych własnych tradycji. Ponadto 7 czerwca obchodzony jest także Dzień Ojca, dlatego program przygotowany przez Dom Historii może stać się doskonałym pomysłem na rodzinne świętowanie. Obiecujemy – ciekawe zajęcia znajdą tu nie tylko najmłodsi odwiedzający, ale także nastolatkowie.
Na drugi Rodzinny Weekend zaprosimy 11 lipca – będzie on poświęcony tematyce państwowości. Jesteśmy pewni, że również podczas tego wydarzenia nie zabraknie ciekawych i wartościowych atrakcji dla całej rodziny. Z kolei w oczekiwaniu na święto Matki Boskiej Zielnej trzeci Rodzinny Weekend, który odbędzie się 8 sierpnia, będzie poświęcony ziołom oraz dawnym litewskim tradycjom. Poznamy je bliżej poprzez różnorodne działania twórcze i zajęcia edukacyjne.
Rodzinne Weekendy to okazja do spokojnego i radosnego spędzania czasu razem, odkrywania nowych rzeczy, tworzenia wspólnych wspomnień oraz poznawania historii i różnych kultur poprzez zabawę i kreatywność.
Szczegółowy program i linki do rejestracji tutaj.
Zapraszamy na Piknik Rodzinny u Balińskich „Tajemnice Galaktyki”. 7 czerwca o godz. 14:00 park Balińskich w Jaszunach zamieni się w prawdziwą przestrzeń kosmicznych odkryć!
Czy wiedzieliście, że słynni Śniadeccy, mieszkańcy pałacu Balińskich w Jaszunach, interesowali się astronomią i badali tajemnice nieba? Dlatego podczas tegorocznego pikniku każdy mały i duży odkrywca będzie mógł wyruszyć w niezwykłą podróż po planetach! Uczestnicy wydarzenia odwiedzą różne „stacje planet”, gdzie będą na nich czekały zadania, warsztaty edukacyjne, gry i wyzwania. Za każde wykonane zadanie będą zbierać gwiazdki, a najodważniejsi odkrywcy otrzymają wyjątkową nagrodę – Certyfikat Odkrywcy Kosmosu.
Podczas wydarzenia w parku nie zabraknie ruchu, kreatywności i odkryć – na uczestników czekają gry plenerowe, animatorzy, pokazy cyrkowe, neonowe malowanie w świetle UV, warsztaty bębniarskie, bańki mydlane, piana party oraz wiele innych atrakcji. Zabierz koc, przekąski i śpiesz się na Piknik Rodzinny u Balińskich.
Twórczy Związek Polskich Artystów Malarzy na Litwie „ELIPSA” zaprasza na otwarcie wystawy p.t. „Natchnienie”, które odbędzie się 7 czerwca o godz. 14:00 w hotelu ART CITY (ul. J. Jasinskio 14, Wilno).
Sąsiednie kraje sprawiają, że żyjemy niejako na froncie wojny informacyjnej, dlatego szczególnie ważne staje się rozwijanie umiejętności korzystania z informacji. Pojęcia takie jak propaganda, dezinformacja czy fake newsy wydają się już nieodłączną częścią słownika współczesnego społeczeństwa, ale czy naprawdę wiemy, co one oznaczają? Jaka jest ich historia? Podczas spotkania uczestnicy nie tylko poznają historię tych zjawisk, ale także będą mogli samodzielnie przeanalizować wybrane przykłady. Edukacja społeczeństwa oraz zachęcanie do krytycznej oceny informacji to jeden z głównych sposobów walki z propagandą.
Zapraszamy 10 czerwca o godz. 17:30 do Agencji Odnowy Starówki Wileńskiej (ul. Szklana 4), gdzie dr Tomasz Bożerocki wygłosi wykład „Historia propagandy i dezinformacji”. Wykład będzie tłumaczony na litewski język migowy.
Wydarzenie jest bezpłatne, jednak obowiązuje wcześniejsza rejestracja: vsaagentura@gmail.com. Więcej informacji: Jurga Jackevičiūtė-Meškienė +370 663 53322.
WYSTAWY
W Muzeum Etnograficznym Wileńszczyzny otwarto wystawę twórczyni ludowej oraz kustoszki eksponatów i zbiorów Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie im. Gabriela Jana Mincewicza – Ireny Dźwinel pt. „Podróż lalki: od nici do świata człowieka”. Wystawa jest poświęcona Międzynarodowemu Dniu Muzeów.
To poruszająca i pełna znaczenia podróż do świata tradycji i twórczości, w którym z prostej nici, wstążki czy skrawka materiału rodzi się nie tylko lalka, lecz także historia, emocja i pamięć narodu. Wystawa ukazuje piękno ręcznie wykonanych lalek, ich symbolikę oraz związek z naszym dziedzictwem kulturowym.
Muzeum Dziedzictwa Kościelnego zaprasza do odwiedzenia nowej wystawy artystki i laureatki Litewskiej Nagrody Narodowej Eglė Ridikaitė pt. „Nuėmimai” (Usunięcia) w historycznym miejscu Wilna – Kościele św. Jerzego. Ta przestrzeń, zamknięta przez prawie 80 lat, po raz pierwszy zostaje udostępniona zwiedzającym.
Wystawa Eglė Ridikaitė w wyjątkowy artystyczny sposób łączy różne miejsca wiary, bolesne doświadczenia historyczne oraz współczesne poczucie kruchości. „Nuėmimai” ukazuje się jako cicha, lecz konceptualnie gęsta opowieść o mieście, pozwalająca jednocześnie doświadczyć przedwojennych żydowskich i chrześcijańskich warstw Wilna, badając procesy przetrwania i zanikania, dawnego życia, pamięci i zapomnienia.
Wystawa eksponowana jest w Kościele św. Jerzego (wejście od ul. K. Sirvydo 4, przez stare bramy). Ekspozycja będzie czynna do 3 października: od wtorku do piątku w godz. 15:00–19:00, w soboty w godz. 11:00–19:00.
W Dworze w Markuciach została otwarta wystawa „Kontrasty dzielnicy Markucie”. Przechadzając się po Markuciach, uwagę przyciągają kontrasty. Z jednej strony niebo przecinają nowo wybudowane bloki mieszkalne, a tuż obok stoją drewniane domy. Rzeka Wilenka wyznacza granicę między miejskim asfaltem a leśnymi łąkami. W tej dzielnicy kontrasty stają się codziennym towarzyszem – kształtują nie tylko przestrzeń, lecz także relację z nią.
Wystawa „Kontrasty dzielnicy Markucie” zaprasza, by spojrzeć na te warstwy oczami lokalnych twórców. Prezentowana jest tu twórczość artystów mieszkających w Markuciach: akwarele Ireny Shu, fotografie Kotryny Misiūnė oraz obrazy Andriusa Kviliūnasa. Choć ich prace podejmują różne tematy i posługują się odmiennymi językami wizualnymi, w przestrzeni dworu spotykają się, tworząc nowe relacje i znaczenia.
Na wystawie Dwór w Markuciach ukazany jest nie tylko jako miejsce historyczne, lecz także jako żywa przestrzeń wspólnotowa. Muzeum nie jest tu neutralnym tłem – jego architektura, wnętrza i naturalne światło stają się aktywną częścią dzieł, kształtując relację między pracą, otoczeniem a widzem.
W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna jest międzynarodowa wystawa „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu”.
Prezentowane są na niej wyjątkowe skarby związane z historią Litwy – tapiserie z herbami i symbolami heraldycznymi ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki. Te niezwykłe gobeliny, będące fenomenem sztuki i mecenatu, a zarazem bezcennymi świadectwami dziedzictwa kulturowego Polski i Litwy, po raz pierwszy zostaną udostępnione szerokiej publiczności. Prezentowane werdiury z wizerunkiem Pogoni, symbolu Litwy, odsłaniają złożoną i pełną tajemnic historię Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz jej rodów szlacheckich. Ukazują ambicje reprezentacyjne magnaterii, inspirowanej wzorcami królewskimi, dążenie do podkreślania szlachetnego pochodzenia oraz aspiracje do umacniania pozycji w państwie polsko litewskim.
W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie zobaczyć będzie można trzy najlepiej zachowane gobeliny z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu. Pozostałe tkaniny nadal oczekują na prace konserwatorskie.
W Domu Historii w Wilnie (ul. T. Kościuszki 3) otwarto międzynarodową wystawę „Człowiek między światami. Lud Ajnów z północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski”. Będzie to pierwsza międzynarodowa wystawa na Litwie prezentująca tradycyjną i współczesną kulturę Ajnów.
W tym roku przypada 160. rocznica urodzin Bronisława Piłsudskiego – zesłanego na Sachalin, jednego z najwybitniejszych etnografów i antropologów ludu Ajnów, starszego brata marszałka Józefa Piłsudskiego.
Ajnowie to lud zamieszkujący obecnie głównie wyspę Hokkaido na północy Japonii. W wyniku historycznych wydarzeń społeczność ta przez długi czas doświadczała dyskryminacji i izolacji, co doprowadziło niemal do całkowitego zaniku jej języka i tradycji. W ostatnich latach, dzięki działaniom wspierającym lokalne kultury, kultura Ajnów ponownie zyskuje na znaczeniu i staje się coraz bardziej widoczna.
Wystawa poświęcona 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego prezentuje jego dorobek, przybliża historię i kulturę Ajnów oraz ukazuje, co dziś oznacza być Ajnem.
W Wileńskiej Galerii Obrazów eksponowana jest wystawa „Sercem i oczami. Wincenty Sleńdziński (1838–1909)”. Organizatorzy wystawy przedstawiają znanego wileńskiego malarza Wincentego Sleńdzińskiego, który żył w wyjątkowo burzliwych czasach. Uczył się malarstwa od swojego ojca oraz u innego znanego artysty – Kanuta Rusieckiego, studiował w Moskwie, miał także talent muzyczny i był uczniem Stanisława Moniuszko. Próbował również swoich sił w literaturze. Po Powstaniu Styczniowym (1863–1864) przez niemal dwie dekady żył na zesłaniu, po czym wrócił do Wilna, gdzie intensywnie tworzył. Celem wystawy jest ukazanie nie tylko różnorodności jego twórczości, lecz także osobowości samego artysty.
Na wystawie, wśród innych eksponatów, zostanie zaprezentowanych także kilka dokumentów ze zbiorów Działu Starych Druków i Rękopisów Biblioteki im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk. Zwiedzający będą mogli zobaczyć rysunek kwartetu muzyków wykonany przez Wincenta Sleńdzińskiego („Andante Lamentabile”) oraz numer czasopisma Tygodnik Illustrowany ozdobiony reprodukcjami jego obrazów.
Muzeum Wilna (ul. Niemiecka 6) zaprasza na wystawę „Artistas iš Brodo” (Artysta z Brodu).
„Jeśli kiedykolwiek byłeś dzieckiem Broda – to już na całe życie” – mówił Vytautas Kernagis (1951–2008) – aktor, pionier poezji śpiewanej na Litwie, autor i wykonawca muzyki, reżyser wydarzeń oraz prezenter telewizyjny. Sam określał siebie po prostu jako artystę. Fenomen Kernagisa wynikał z wielowarstwowości jego osobowości i talentu – w jego twórczości każdy może odnaleźć coś bliskiego sobie. Kernagis nadał sens i jakość tym dziedzinom twórczości, które w czasach sowieckich zostały zdewaluowane lub zniszczone: zdołał zmienić postrzeganie poezji śpiewanej i estrady, a także stworzyć nowatorski, intelektualny wizerunek reżysera i prowadzącego wydarzenia.
Początek historii twórczej Kernagisa jest nierozerwalnie związany z legendarnym wileńskim Brodem – ówczesnym prospektem Lenina (obecnie aleją Giedymina). Było to miejsce, w którym w latach 60. i 70. XX wieku gromadziła się hipisująca, twórcza i wolnomyśląca młodzież. Przez blisko trzydzieści lat Kernagis mieszkał niedaleko Brodu, przy ulicy Kasztanowej (ówczesnej Zygmo Angariečio). Urządzony w mieszkaniu rodziców jego pokój stał się centrum życia i twórczości Kernagisa oraz osią tej wystawy. Wokół odtworzonego pokoju Kernagisa koncentrują się główne wątki ekspozycji: Brod, życie sceniczne (kabaret „Tarp girnų”, „Teatr Piosenki”, reżyserowane i prowadzone przez Kernagisa wydarzenia), programy telewizyjne zapoczątkowane na początku niepodległości, podróże oraz humor.
W Domu Historii Litewskiego Muzeum Narodowego (ul. T. Kościuszki 3, Wilno) czynna jest wystawa „Na fali paryskich wystaw: etnografia, dyplomacja kulturalna i tożsamość”.
Wystawa opowiada o dążeniach Litwy do bycia zauważoną na świecie – od odważnej deklaracji politycznej w czasach, gdy państwowość była tłumiona, aż po ambicje niepodległej Litwy.
Paryż stał się miejscem, w którym kultura litewska mogła zostać usłyszana w obecności innych narodów, a odbywające się tu wystawy – trybuną do opowiedzenia o sobie, wykorzystując dyplomację kulturalną, sztukę, tradycje i symbole.
Eksponaty historycznych wystaw, dokumenty i fotografie, dziś przechowywane w muzeach Francji, Litwy, Łotwy i Estonii, po raz pierwszy od wielu dziesięcioleci zostały zebrane w jednym miejscu i zaprezentowane na międzynarodowej wystawie „Na fali paryskich wystaw: etnografia, dyplomacja kulturalna i tożsamość”.
