Naujienų srautas

Wiadomości2026.07.10 14:26

Tydzień na Wileńszczyźnie. Wydarzenia kulturalne i nie tylko

Renata Dunajewska, LRT.lt 2026.07.10 14:26

Jak spędzić najbliższy weekend oraz tydzień w Wilnie i na Wileńszczyźnie? Proponujemy zestawienia najciekawszych wydarzeń.

Tegoroczną edycję międzynarodowego cyklu koncertów „Głosy Ameryki” zakończy wyjątkowy wieczór z udziałem młodych artystów ze Stanów Zjednoczonych. W kościele św. Katarzyny w Wilnie wystąpi Berkeley Youth Choir – młodzieżowy chór, który mimo krótkiej historii działalności dynamicznie się rozwija. Jego misją jest nie tylko kształcenie umiejętności muzycznych, ale także budowanie wspólnoty, rozwijanie kreatywności i pielęgnowanie pasji do muzyki chóralnej.

Zespół skupia młodych śpiewaków w różnym wieku, dla których chór jest miejscem rozwoju, nauki i odkrywania własnego głosu. Jego działalność opiera się na wieloletnich tradycjach amerykańskiej muzyki chóralnej, a repertuar łączy utwory klasyczne i współczesne.

Koncert odbędzie się 10 lipca o godz. 18:00 w Kościele św. Katarzyny w Wilnie. Wstęp wolny.

W dniach 7–10 lipca Ogród Bernardyński ponownie zamienił się w wyjątkową przestrzeń pełną dźwięków i letniej atmosfery. Podczas bezpłatnych „Pikników Krzysztofa” miłośnicy muzyki usłyszeli nie tylko klasykę fortepianową i poezję śpiewaną, ale także autorskie projekty muzyczne.

10 lipca zagra polska pianistka Weronika Chodakowska, która zabierze Was w muzyczną podróż śladami Karola Mikulego, najwybitniejszego ucznia Fryderyka Chopina.

Koncert odbędzie się o godz. 19:00. Organizatorami i partnerami cyklu koncertów są: Festiwal św. Krzysztofa, Samorząd Miasta Wilna, Parki Miejskie w Wilnie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie oraz Instytut Polski w Wilnie.

Miedniki Królewskie przygotowują się do wyjątkowego święta – obchodów 540. rocznicy nadania praw miejskich. Uroczystość odbędzie się 12 lipca.

O godz. 12:00 rozpocznie się Msza święta w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej i św. Kazimierza w Miednikach Królewskich. O godz. 13:30 – uroczyste otwarcie obchodów na terenie Zamku w Miednikach. O godz. 16:00 – jubileuszowy koncert.

To doskonała okazja, aby wspólnie uczcić bogatą historię miejscowości. Każdy jest mile widziany.

W Jaszunach rozpoczęła się jedenasta edycja festiwalu „Muzyka w Pałacu Balińskich w Jaszunach” („Muzika Jašiūnų dvare”). Do 16 sierpnia, w każdą niedzielę o godz. 15:00, przy Pałacu Balińskich w Jaszunach będą odbywać się bezpłatne koncerty muzyki na żywo. Przed publicznością wystąpią znani litewscy artyści oraz goście z zagranicy.

12 lipca gościem festiwalu będzie znany turecki zespół instrumentalny „Arpanatolia”. Trio rozpoczęło swoją działalność jako duet, który tworzyli harfista Çağatay Akyol (w ubiegłym roku występował również na scenie Litewskiej Filharmonii Narodowej) oraz multiinstrumentalista Ferhat Erdem, grający na tradycyjnych instrumentach ludowych. Podczas festiwalu artyści zaprezentują wyjątkowy program oparty na muzycznym dziedzictwie Anatolii, mądrości dawnych bardów oraz egzotycznym brzmieniu tradycyjnych instrumentów. W ich muzyce współczesna harfa spotyka się z instrumentami o wielowiekowej historii, tworząc tajemnicze melodie, w których przeplatają się radość, smutek oraz odwieczne poszukiwanie piękna.

Zapraszamy na wykład dr Aušrinė Cemnolonskė pt. „Konstruowanie codzienności w rysunkach litewskich artystów XIX wieku”, który odbędzie się 14 lipca o godz. 17:30 w Wileńskiej Galerii Obrazów (ul. Wielka 4). Podczas wykładu historyczka sztuki przedstawi rysunek jako szczególną formę konstruowania obrazu codzienności. Wstęp wolny. Rejestracja nie jest wymagana.

Choć rysunek często postrzegany jest jako najbardziej bezpośredni środek artystycznego wyrazu, pozwalający utrwalać spotkanych ludzi, wrażenia z podróży, sceny z życia codziennego czy osobiste doświadczenia, współczesne badania nad kulturą wizualną podkreślają, że obraz nigdy nie jest neutralnym odzwierciedleniem rzeczywistości. Stanowi on zawsze rezultat wyboru, interpretacji i kulturowego konstruowania.

Dlatego podczas wykładu uwaga zostanie skupiona nie tylko na tym, co przedstawiają rysunki, lecz także na tym, w jaki sposób artyści – poprzez własne spojrzenie, pamięć, wyobraźnię i uwarunkowania kulturowe – tworzyli obrazy codzienności. Omawiane prace pozwolą przyjrzeć się różnorodności życia w XIX wieku oraz zastanowić się, jaki świat widzieli, utrwalali i jak go rozumieli ówcześni twórcy.

15 lipca o godz. 19:00 w Muzeum Energetyki i Techniki zostanie otwarta nowa, interaktywna wystawa poświęcona fotonice i technologiom laserowym. Zapraszamy, by z bliska zobaczyć, jak powstają technologie przyszłości, oraz samodzielnie wypróbować gry i symulacje przygotowane specjalnie na potrzeby tej ekspozycji.

Czy wiedzieliście, że idealnie dostrojona wiązka lasera potrafi schłodzić atomy do temperatury niższej niż ta panująca w otwartej przestrzeni kosmicznej? Litwa od wielu lat wyznacza światowe trendy w dziedzinie technologii laserowych, jednak ta branża wciąż skrywa przed szeroką publicznością wiele tajemnic. Czas je odkryć. Udział w otwarciu wystawy oraz we wszystkich towarzyszących mu atrakcjach jest bezpłatny. Poznajcie lasery, które zachwycają świat, i odkryjcie Litwę, która je tworzy.

17 lipca o godz. 18:00 nad Stawem Bujwidzkim (ul. Kościelna) odbędzie się wyjątkowy wieczór przy ognisku i karaoke.

– Przynieś coś do poczęstowania i podziel się z innymi. O doskonały nastrój zadba zespół wokalny „Borowianka”. Przyjdź z rodziną, przyjaciółmi lub sąsiadami – wspólnie pośpiewajmy, porozmawiajmy i spędźmy niezapomniany letni wieczór – apelują organizatorzy.

WYSTAWY

Do 12 lipca w Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna będzie międzynarodowa wystawa „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu”.

Prezentowane są na niej wyjątkowe skarby związane z historią Litwy – tapiserie z herbami i symbolami heraldycznymi ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki. Te niezwykłe gobeliny, będące fenomenem sztuki i mecenatu, a zarazem bezcennymi świadectwami dziedzictwa kulturowego Polski i Litwy, po raz pierwszy zostaną udostępnione szerokiej publiczności. Prezentowane werdiury z wizerunkiem Pogoni, symbolu Litwy, odsłaniają złożoną i pełną tajemnic historię Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz jej rodów szlacheckich. Ukazują ambicje reprezentacyjne magnaterii, inspirowanej wzorcami królewskimi, dążenie do podkreślania szlachetnego pochodzenia oraz aspiracje do umacniania pozycji w państwie polsko litewskim.

W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie zobaczyć będzie można trzy najlepiej zachowane gobeliny z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu. Pozostałe tkaniny nadal oczekują na prace konserwatorskie.

W Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie otwarto wystawę „Symbol miłości Zygmunta Augusta” - jednego wyjątkowego i bezcennego dzieła sztuki - prywatnego dyptyku Króla Polski i Wielkiego Księcia Litewskiego Zygmunta Augusta, przestawiającego jego żony Elżbietę Habsburżankę i Barbarę Radziwiłłównę z kolekcji Czartoryskich. Dyptyk powstał na dworze królewskim w Wilnie lub Krakowie - i jest niezwykłym zapisem historii osobistej i dynastycznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Dyptyk ma formę książki, a po jego otwarciu ukazują się portrety dwóch przedwcześnie zmarłych małżonek władcy. Po lewej stronie znajduje się wizerunek Elżbiety Habsburżanki, która zmarła w wieku zaledwie dziewiętnastu lat, po prawej zaś – legendarnej Barbary Radziwiłłówny, której historia miłości z Zygmuntem Augustem do dziś uznawana jest za jedną z najbardziej romantycznych w dziejach Litwy.

Portrety oprawiono w bogato zdobioną okładkę przypominającą oprawę książki, pokrytą czerwonym aksamitem i ozdobioną frędzlami. Narożniki zdobią złote okucia z ornamentami, a po bokach umieszczono metalowe zapięcia. Na obu zewnętrznych stronach dyptyku, pośrodku, znajdują się dwa medaliony – profilowy portret samego Zygmunta Augusta oraz jego inicjały i tytuły królewskie.

Wszystko to wskazuje, że eksponat nie był przeznaczony do celów reprezentacyjnych. Najprawdopodobniej był to prywatny przedmiot o wyjątkowej wartości sentymentalnej dla monarchy – cenna pamiątka po jego zmarłych małżonkach. Dyptyk trafił do Wilna z Muzeum Narodowego w Krakowie, z kolekcji Czartoryskich.

Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”.

Wystawa przybliża historię relacji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego z ich południowym sąsiadem – Imperium Osmańskim.

Na ekspozycji prezentowanych jest ponad 60 oryginalnych zabytków, w tym obrazy, tkaniny, wyroby złotnicze i ceramiczne, monety, medale oraz broń pochodzące ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu i Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich.

Centralnym punktem wystawy jest wyjątkowy eksponat – jedyny w Europie w pełni zachowany XVII-wieczny owalny, dwumasztowy namiot turecki z pierwszej połowy XVII wieku. Uważa się, że należał on do wielkiego wezyra Imperium Osmańskiego Kary Mustafy (1634/1635–1683).

W Muzeum Dziedzictwa Sakralnego będzie można oglądać królewskie insygnia grobowe władców Rzeczpospolitej Obojga Narodów - króla Aleksandra Jagiellończyka, pierwszej żony Zygmunta Augusta Elżbiety Habsburżanki i jego drugiej żony Barbary Radziwiłłówny. Te cenne pamiątki zostały ukryte w 1939 roku i przez dekady uważano je za zaginione. Zostały odnalezione w 2024 roku.

Zwiedzający będą mogli zobaczyć również ozdoby odnalezione w tajnej skrytce w podziemiach Wileńskiej Katedry. Wśród eksponatów znajdą się pierścienie królowych z wyjątkowymi kamieniami szlachetnymi, będące świadectwem kunsztu renesansowych złotników, a także jedyny na świecie medalion królowej Elżbiety, wykonany ze złotej monety o wartości dziesięciu dukatów wybitej w 1533 roku z portretami Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta.

Kolejna okazja, by spotkać się z twórczością Caravaggia w Wilnie. W lipcu w Muzeum Sztuki Pałacu Radziwiłłów Litewskiego Narodowego Muzeum Sztuki prezentowane jest jedno z arcydzieł najwybitniejszego malarza europejskiego baroku – Michelangela Merisiego da Caravaggia – obraz „Ekstaza św. Marii Magdaleny”.

Dzieło, które do tej pory można było oglądać w Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, od 4 lipca do 2 sierpnia będzie dostępne dla zwiedzających w południowym skrzydle Muzeum Sztuki Pałacu Radziwiłłów. To doskonała okazja, by ponownie zobaczyć ten wyjątkowy obraz lub odkryć go po raz pierwszy.

Warto również odwiedzić Wileńską Galerię Obrazów, gdzie prezentowana jest wystawa „Zagadnienie Caravaggia: obraz »Pojmanie Chrystusa«”. Jej centralnym punktem jest przypisywany Caravaggiowi obraz sprowadzony z Odessy, który od lat pozostaje jedną z najbardziej intrygujących zagadek dotyczących autorstwa w historii sztuki. To rzadka okazja, by jednocześnie zobaczyć uznane arcydzieło Caravaggia oraz obraz, który do dziś wywołuje dyskusje wśród historyków i badaczy sztuki.

W Pałacu zespołu dworskiego w Zatroczu otwarto wystawę fotografii „Benedykt Henryk Tyszkiewicz (1852–1935) i jego świat fotografii”. Odnalezione kilka lat temu i sprowadzone na Litwę fotografie autorstwa XIX-wiecznego podróżnika, mecenasa i pasjonata fotografii były już prezentowane publiczności na Litwie, a także w Polsce i we Francji. Tym razem można je oglądać w rezydencji Józefa Tyszkiewicza, kuzyna fotografa, znajdującej się w Pałacu w Zatroczu.

Hrabia Benedykt Henryk Tyszkiewicz, właściciel majątku w Czerwonym Dworze pod Kownem, zaczął zajmować się fotografią około 1882 roku. Szybko stała się ona jego wielką pasją, której poświęcił ponad dwadzieścia lat życia. Przez wiele lat mieszkający w Paryżu Tyszkiewicz odegrał istotną rolę w historii francuskiego piktorializmu, a jednocześnie jest słusznie uznawany za jednego z pionierów fotografii artystycznej na Litwie.

Przez długi czas o jego twórczości wiedziano niewiele, a większość jego prac uważano za bezpowrotnie utraconą. Kilka lat temu litewski kolekcjoner Gediminas Petraitis wywołał sensację, odnajdując i sprowadzając na Litwę kilkaset zachowanych fotografii Benedykta Henryka Tyszkiewicza z lat 1892–1898. Wkrótce potem Algirdas Petraitis, Dominykas Šaudys i Regina Šemiotaitė przywieźli do kraju kolejne fotografie artysty oraz albumy z jego pracami. Na tych zdjęciach Tyszkiewicz ukazuje się jako podróżnik, portrecista, uważny obserwator życia na wsi, kronikarz własnego życia oraz twórca kompozycji o tematyce historycznej.

W Domu Historii w Wilnie (ul. T. Kościuszki 3) otwarto międzynarodową wystawę „Człowiek między światami. Lud Ajnów z północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski”. Będzie to pierwsza międzynarodowa wystawa na Litwie prezentująca tradycyjną i współczesną kulturę Ajnów.

W tym roku przypada 160. rocznica urodzin Bronisława Piłsudskiego – zesłanego na Sachalin, jednego z najwybitniejszych etnografów i antropologów ludu Ajnów, starszego brata marszałka Józefa Piłsudskiego.

Ajnowie to lud zamieszkujący obecnie głównie wyspę Hokkaido na północy Japonii. W wyniku historycznych wydarzeń społeczność ta przez długi czas doświadczała dyskryminacji i izolacji, co doprowadziło niemal do całkowitego zaniku jej języka i tradycji. W ostatnich latach, dzięki działaniom wspierającym lokalne kultury, kultura Ajnów ponownie zyskuje na znaczeniu i staje się coraz bardziej widoczna.

Wystawa poświęcona 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego prezentuje jego dorobek, przybliża historię i kulturę Ajnów oraz ukazuje, co dziś oznacza być Ajnem.

Muzeum Władysława Syrokomli w Borejkowszczyźnie zaprasza na zwiedzanie wystawy haftowanych tkanin ze zbiorów muzeum Władysława Syrokomli. Prezentowane są tu unikalne wzory powstałe dzięki przekazywaniu umiejętności haftowania z pokolenia na pokolenie.

W Wileńskiej Galerii Obrazów została otwarta wystawa „Sercem i oczami. Wincenty Sleńdziński (1838–1909)”. Organizatorzy wystawy przedstawiają znanego wileńskiego malarza Wincentego Sleńdzińskiego, który żył w wyjątkowo burzliwych czasach. Uczył się malarstwa od swojego ojca oraz u innego znanego artysty – Kanuta Rusieckiego, studiował w Moskwie, miał także talent muzyczny i był uczniem Stanisława Moniuszko. Próbował również swoich sił w literaturze. Po Powstaniu Styczniowym (1863–1864) przez niemal dwie dekady żył na zesłaniu, po czym wrócił do Wilna, gdzie intensywnie tworzył. Celem wystawy jest ukazanie nie tylko różnorodności jego twórczości, lecz także osobowości samego artysty.

Na wystawie, wśród innych eksponatów, zostanie zaprezentowanych także kilka dokumentów ze zbiorów Działu Starych Druków i Rękopisów Biblioteki im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk. Zwiedzający będą mogli zobaczyć rysunek kwartetu muzyków wykonany przez Wincenta Sleńdzińskiego („Andante Lamentabile”) oraz numer czasopisma Tygodnik Illustrowany ozdobiony reprodukcjami jego obrazów.

LRT has been certified according to the Journalism Trust Initiative Programme

Najnowsze, Najchętniej czytane