Zbliżający się długi weekend majowy to dla Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą czas wzmożonych działań i zbiórek na renowację zabytkowych pomników. Organizatorzy po raz kolejny apelują o rezygnację z okazałych wiązanek podczas uroczystości 3 maja i zachęcają do wsparcia kwestujących wolontariuszy.
1 maja rozpoczyna się długi świąteczny weekend, który dla Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą oznacza intensywny czas pracy i liczne wydarzenia. Jednym z najważniejszych jest coroczny apel skierowany do uczestników uroczystości 3 Maja, odbywających się przy mauzoleum Matki i Serca Syna.
– Już od kilku lat zwracamy się z prośbą, aby nie przynosić dużych wiązanek – apeluje prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Dariusz Żybort.
– Zachęcamy, by zamiast tego wybrać skromne biało-czerwone kwiaty lub znicze, a najlepiej wesprzeć naszych wolontariuszy podczas kwesty – zaznacza.
W dniach 1–3 maja na cmentarzu na Rossie prowadzona będzie zbiórka pieniędzy na renowację kolejnych pomników. Jak podkreślają organizatorzy, patriotyzm można wyrażać na wiele sposobów.
– Rozumiem, że kwiaty są ważnym symbolem, ale patriotyzm nie polega na tym, kto przyniesie większą wiązankę. To przede wszystkim gest – wyjaśnia rozmówca. – Coraz więcej osób to rozumie i reaguje na nasz apel bardzo pozytywnie – dodaje.
Jednocześnie zwraca uwagę, że niektórzy uczestnicy uroczystości, szczególnie osoby publiczne, wciąż decydują się na okazałe kompozycje.
– Być może chcą lepiej wyglądać na zdjęciach, trudno powiedzieć, czym się kierują. Dlatego mówimy o tym otwarcie i liczymy, że usłyszą nasz głos. Tym bardziej że często nie są to prywatne wydatki, lecz środki publiczne – podkreśla.
Majówka to także czas zwiększonego ruchu turystycznego. Do Wilna przyjeżdża wielu gości z Polski, którzy odwiedzają najważniejsze miejsca, takie jak Ostra Brama i Cmentarz na Rossie.
– To dobry moment na kwestę, choć trudno przewidzieć dokładne wyniki. Najważniejsze, żeby dopisała pogoda – mówi prezes komitetu.
– Ludzie są hojni, wrzucają datki do puszek, a dla tych, którzy nie mają gotówki, mamy również możliwość płatności kartą – dodaje.
Zbiórka prowadzona jest wyłącznie na Rossie, gdzie gromadzi się najwięcej odwiedzających. Zebrane środki przeznaczane są na kosztowne prace renowacyjne.
– Każdego roku odnawiamy około 20 pomników. Moglibyśmy więcej, ale musimy dostosować się do możliwości finansowych i projektów – wyjaśnia rozmówca.
Komitet pozyskuje środki nie tylko z kwesty. Współpracuje z przewodnikami wileńskimi, którzy rozpowszechniają cegiełki, a także oferuje gadżety i wydawnictwa, z których dochód trafia na renowację nagrobków.
– Na naszej stronie internetowej można znaleźć listę przewodników współpracujących z nami oraz zobaczyć efekty prac. Pokazujemy zdjęcia pomników przed i po renowacji, aby każdy mógł zobaczyć, na co przeznaczane są pieniądze – tłumaczy.
Jednym z najnowszych projektów jest książka „Medici Necropolis Rossa” poświęcona lekarzom pochowanym na Rossie.
– Publikację można otrzymać w zamian za wsparcie finansowe. Środki zostaną przeznaczone na odnowę nagrobków lekarzy – wyjaśnia prezes, dziękując jednocześnie Warmińsko-Mazurskiej Izbie Lekarskiej oraz autorowi Dariuszowi Lewickiemu, bardzo zaangażowanemu w jej powstanie.
Komitet współpracuje również z instytucjami takimi jak Instytut Pamięci Narodowej, Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego czy Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, jednak na część dofinansowań wciąż czeka.
– Mimo to podpisaliśmy już umowy z konserwatorami i pięć pomników jest w trakcie renowacji – stwierdził Żybort.
Kwesta będzie prowadzona 1 i 2 maja w godzinach 9.30–16.30 oraz 3 maja w godzinach 9.30–13.30. W akcję zaangażują się harcerze Związku Harcerstwa Polskiego na Litwie oraz wolontariusze Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie.
– Ziarnko do ziarnka i zbiera się miarka. Każda wpłata ma znaczenie – podkreśla.
Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą zwraca szczególną uwagę na zachowanie uczestników uroczystości i przypomina o obowiązujących zasadach na terenie nekropolii.
– Od lat apelujemy, aby podczas uroczystości nie odpalać rac. W tym roku przygotowaliśmy nawet specjalne plakaty informujące o zakazie, żeby nie było żadnych wątpliwości – zaznacza.
Dariusz Żybort podkreśla, że używanie materiałów pirotechnicznych na cmentarzu jest nie tylko nieodpowiednie, ale też niebezpieczne.
– Cmentarz na Rossie to zabytek historyczny i miejsce spoczynku wielu wybitnych osób. To nie jest stadion ani przestrzeń do organizowania widowisk. Otwarty ogień i dym mogą uszkodzić zabytkowe nagrobki, a także stanowić zagrożenie dla innych uczestników uroczystości – wyjaśnia.
Organizatorzy zapowiadają, że będą reagować na wszelkie przypadki łamania zasad.
– Będziemy współpracować z policją, aby takie sytuacje nie miały miejsca. Chcemy, żeby uroczystości przebiegały w atmosferze powagi i szacunku. Jako opiekunowie tego miejsca nie wyrażamy zgody na takie zachowania – mówi prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Dariusz Żybort.
