Jak spędzić najbliższy weekend oraz tydzień w Wilnie i na Wileńszczyźnie? Proponujemy zestawienia najciekawszych wydarzeń.
„Dar” – wystawa, która ma swoją historię… i swoje przeznaczenie. Zapraszamy na wernisaż wystawy malarstwa Katarzyny Karpowicz, inspirowanej twórczością noblisty Czesława Miłosza, który się odbędzie 17 kwietnia o godz. 17:30 w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa (5 piętro, atrium). Wstęp wolny.
To pierwsza na Litwie prezentacja twórczości artystki, która w niezwykle osobisty sposób dialoguje z poezją Miłosza. Jej obrazy nie ilustrują wierszy – są ich echem, emocją, własną opowieścią. Jak mówi sama artystka – inspiracją były nie tylko teksty, ale też światło, miejsca i spotkania. Wspomnienia podróży po Litwie, rozmowy o poezji czy obrazy żółtych pól rzepaku widzianych z samochodu – wszystko to przeniknęło do jej malarstwa. Tytuł wystawy – „Dar” – nawiązuje do jednego z najbardziej poruszających wierszy Miłosza. To refleksja nad pięknem życia, które – jak w obrazach Karpowicz – zawsze współistnieje z nutą niepokoju. Wystawie towarzyszy dwujęzyczny katalog.
17 kwietnia o godz. 18:30 Wileński Dom Fotografii zaprasza na rozmowę o „Wielkiej Powodzi w Wilnie”.
„Wilia i Wilenka wystąpiły z brzegów i zalały Ogrody Bernardyńskie oraz dawny ogród Puszkina przy Katedrze, a także cały Plac Katedralny. Przy drzwiach katedry woda sięga około pół metra. Komunikacja odbywa się łodziami. Z tego powodu przerwano ruch autobusowy na linii Prospekt Jerzego – Antokol. Zalane zostały linie kolejowe Wilno–Lida i Wilno–Dyneburg. Woda nadal się podnosi” – pisała gazeta „Lietuvos žinios” 25 kwietnia 1931 r.
Zapraszamy na spotkanie z badaczem historii Wilna Juozasem Blažiūnasem oraz kolekcjonerem Ramutisem Petniūnasem o przyczynach, skutkach i innych ciekawostkach związanych z Wielką Powodzią w Wilnie.
Co łączy barokową wyrafinowaną estetykę i wolność współczesnego tańca? Zapraszamy na Dzień Tańca Historycznego w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich.
„Sztuka szaleństwa” – performans improwizacyjny, w którym spotykają się światy tańca barokowego i współczesnego. 18 kwietnia o godz. 15:15 tancerka tańca współczesnego Ana Novickaja oraz badaczka tańca historycznego Jūratė Širvytė, zainspirowane barokowym tematem „La folia”, stworzą żywy dialog między różnymi epokami. Wykorzystując ruch, będą badać, jak taniec barokowy może brzmieć współcześnie oraz jaki wpływ ma ruch historyczny na dzisiejsze ciało.
Rejestracja tutaj. Program dnia tańca historycznego w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich.
18 kwietnia o godz. 11:00 portal informacyjny miasta Wilna 1323.lt (VšĮ „Kūrybos vertikalės”) wraz z VšĮ „Unikalus paveldas” zapraszają na wycieczkę, podczas której poznamy modernistyczne budynki w centrum Wilna zaprojektowane przez polskich architektów w latach 30. XX w. oraz miejsca rozrywki ówczesnych wilnian. UWAGA! Na tę wycieczkę nie obowiązują osobne zapisy ani wcześniejsza sprzedaż biletów. Wystarczy przyjść 18 kwietnia o godzinie 11:00 pod dzwonnicę katedralną.
Podczas spaceru po centrum Wilna zobaczymy projekty modernistyczne najsłynniejszych polskich architektów z początku XX wieku, takich jak Jan Borowski, Zbigniew Puget, Juliusz Żurawski, Stanisław Gałęzowski oraz Jerzy Pańkowski, a także przykłady twórczości wilnian Mojsze Cholema, Izaaka Smorgońskiego i Ireny Heilmanowej. Usłyszymy również o „art déco” elementach przedwojennego Wilna. Jednym z pierwszych obiektów, o których poszerzycie swoją wiedzę, będzie nowoczesny dom towarowy braci Jabłkowskich, zbudowany w latach 1921–1923 (wilnianie znają go również z okresu powojennego pod nazwą „Świat Dzieci”), zaprojektowany przez warszawskich architektów Karola Jankowskiego i Franciszka Lilpopa. Podczas wydarzenia dowiecie się także o wyjątkowych lokalach i restauracjach „belle époque” w Wilnie, takich jak „U Rudnickiego”, „Jugosławia”, „Żorż” (restauracja hotelu św. Jerzego), cukierni Sztrala i innych.
W trakcie wycieczki, poprzez przykłady budynków w centrum miasta, zostanie ukazana wyjątkowość modernistycznej architektury Wilna z lat 30. XX wieku oraz to, czym różniła się ona od architektury ówczesnego Kowna czy Kłajpedy. Wycieczkę poprowadzi profesjonalny przewodnik Jonas Oškinis.
Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa wraz z Litewskim Stowarzyszeniem Twórców Gier zapraszają 18 kwietnia na dzień gier planszowych „Przyjdź i zagraj”. W godzinach 11:00–17:00 na 5. piętrze czekać będzie mnóstwo gier oraz przyjazna społeczność.
Wydarzenie jest skierowane do wszystkich – od rodzin po doświadczonych graczy, którzy chcą odkryć nowe lub przypomnieć sobie klasyczne gry. Będzie można nie tylko grać, ale też nauczyć się zasad, poznać twórczość litewskich autorów oraz spędzić czas w gronie osób o podobnych zainteresowaniach.
Dwór w Markuciach zaprasza do zajrzenia do magazynu zbiorów i obejrzenia rzadko prezentowanych publiczności muzealiów. Podczas wycieczki prowadzonej przez opiekuna zbiorów zostaną zaprezentowane przedmioty, które pamiętają dotyk rąk Warwary Aleksiejewny Puszkiny.
Uczestnicy będą mogli zobaczyć rzadkie eksponaty muzealne. W stałej ekspozycji znajduje się jedynie część kolekcji – wiele obiektów ze względu na wymagania dotyczące warunków przechowywania, bezpieczeństwa lub ograniczoną przestrzeń znajduje się w magazynach, które zazwyczaj są niedostępne dla zwiedzających. Z okazji wiosennych świąt podczas wycieczki szczególna uwaga zostanie poświęcona eksponatom związanym z Wielkanocą, a także wiosennej modzie początku XX wieku (na podstawie fotografii i negatywów).
Zwiedzanie w muzeum-dworze w Markuciach (ul. Subocz 124) 18 kwietnia: w języku litewskim o godz. 11:00, w języku rosyjskim o godz. 14:00.
18 kwietnia o godz. 12:00 Muzeum Dziedzictwa Kościelnego zaprasza na edukację rodzinną „Prezent dla mamy”.
W ramach przygotowań do Dnia Matki w muzeum odbędą się warsztaty malarskie. Lśniący jedwab, jego bogata faktura i zdolność utrwalania kolorów pozwolą uczestnikom w różnym wieku cieszyć się procesem twórczym podczas nakładania farb na jedwab i stworzyć wyjątkowy prezent dla mamy.
21 kwietnia o godz. 15:00 w Artotece (ul. Šeimyniškių 23, Wilno) odbędzie się wicie „pająków” ze słomy. Zajęcia są bezpłatne, przeznaczone dla seniorów. Organizatorzy zapewniają wszystkie materiały, a także poczęstunek (herbata, kawa, słodycze). Podczas zajęć uczestnicy poznają tradycję wicia „pająków” (ozdób ze słomy), nauczą się przygotowywać słomę oraz wiązać z niej klasyczną jedno- lub dwupoziomową formę „pajączków”. Rejestracja tutaj.
„Pająki” ze słomy, zwane także liktorium, pajonkiem, pajonkelisem, niebem, światem, rajem, po litewsku – sodas, były wykonywane na całej Litwie i miały nie tylko funkcję dekoracyjną, ale także obrzędową. Wykonywano je na wesela, chrzciny oraz święta kalendarzowe i zawieszano nad stołem, wierząc, że w domu oraz w relacji ze światem i samym sobą będzie panować harmonia. Te wyroby są nawlekane na nitkę z suchych źdźbeł słomy i mogą mieć różne formy, jednak najczęściej spotykaną jest forma dwóch piramid o wspólnej podstawie, z których jeden wierzchołek skierowany jest ku górze – ku niebu, a drugi ku dołowi – ku ziemi. Jeśli „pająk” się obraca, jest to dobry znak, ponieważ wierzy się, że oczyszcza dom i napełnia go dobrą energią.
Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego zaprasza wszystkich miłośników poezji polskiego romantyzmu na prezentację książki prof. Bernadetty Kuczery-Chachulskiej „Co żyje, niknie - tak na mnie świat woła”. Poezja metafizyczna polskiego Romantyzmu.
Wydarzenie odbędzie się 22 kwietnia o godz. 17:00 w sali A9 (Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wileńskiego, Domus Philologiae, 2 piętro). Spotkanie odbędzie się w jęz. polskim.
Zapraszamy do udziału w seminarium „Dziedzictwo Czesława Miłosza i odzwierciedlenia muzycznej kultury folklorystycznej”, które odbędzie się 23 kwietnia o godz. 9:30 w sali Muzeum Muzyki Narodowej Muzeum Miasta Kowna.
Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o życiu i twórczości Czesława Miłosza oraz jego związku z Litwą. Podczas seminarium prelegenci omówią refleksje noblisty, jego uwagę poświęcaną człowiekowi oraz różnorodności kulturowej. Podzielą się również osobistymi doświadczeniami, które aktualizują dziedzictwo Czesława Miłosza i pomagają podkreślić pamięć kulturową jako ważny czynnik wzmacniający wzajemne zrozumienie. W trakcie seminarium będzie można wysłuchać interesujących wystąpień, towarzyszącej im dyskusji oraz interpretacji muzyki folklorystycznej litewskiej i polskiej.
Wydarzenie jest bezpłatne, wymagana jest rejestracja internetowo lub pod nr tel. +37068723456.
Szczegółowy program.
Zapraszamy na spotkanie autorskie z Janem Skłodowskim „Sławni Polacy na Riwierze Opatijskiej”, które odbędzie się 23 kwietnia o godz. 15:30 w Ambasadzie RP w Wilnie (ul. św. Jana 3).
Prezentowana książka to zaproszenie nad adriatyckie wybrzeże półwyspu Istria – do urokliwej Opatiji i Lovranu, zachwycających krajobrazem, łagodnym klimatem i elegancją nadmorskich kurortów. To także opowieść o wyraźnych polskich śladach pozostawionych tam przez wybitne postacie kultury i polityki w czasach belle époque i później – wśród nich m.in. Sienkiewicz, Konopnicka czy Piłsudski.
Wydarzenie w języku polskim. Wstęp wolny. Obowiązuje rejestracja: barbara.orszewska@instytutpolski.pl. Tel. +37052329774. Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie.
23 kwietnia o godz. 17:30 zapraszamy na pokaz filmu dokumentalnego oraz rozmowę poświęconą jednemu z najwybitniejszych litewskich intelektualistów XX wieku – Aleksandrasowi Štromowi, który 4 kwietnia tego roku obchodziłby 95. urodziny.
Aleksandras Štromas (1931–1999) – politolog, dysydent i głos wolności, którego życie odzwierciedla skomplikowaną historię XX wieku: od przedwojennego Kowna, przez doświadczenia Holokaustu i presję reżimu sowieckiego, aż po międzynarodową karierę akademicką w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Jego współpracownikami i przyjaciółmi byli m.in. Andriej Sacharow, Tomas Venclova i Irena Veisaitė.
Film „Horyzonty wolności Aleksandra Štroma” zaprasza na intelektualną i osobistą podróż przez jego idee i życie. W filmie wykorzystano materiały dokumentalne, animację oraz rozmowy z prezydentem Valdasem Adamkusem, Leonidasem Donskisem oraz innymi bliskimi przyjaciółmi i intelektualistami. Po pokazie odbędzie się rozmowa z twórcami filmu.
Państwowe Archiwum Historyczne Litwy (ul. Mindaugo 8, Wilno) zaprasza na wycieczki w ostatni piątek każdego miesiąca. Będzie można zobaczyć stare dokumenty, magazyny archiwalne oraz poznać ciekawe historie.
Wycieczka odbędzie się 24 kwietnia o godz. 12:00. Wstęp bezpłatny. Zapraszamy do rejestracji.
Zapraszamy na otwarcie dużej wystawy w Pałacu Sapiehów „Domowe obowiązki w niebezpiecznych czasach”, które odbędzie się 24 kwietnia o godz. 18:00.
„Domowe obowiązki w niebezpiecznych czasach” przygląda się praktykom współczesnych twórców sztuki, którzy starają się uchwycić granice etapów życia oraz siły kształtujące relacje międzypokoleniowe.
Program weekendu otwarcia tutaj.
Zapraszamy na otwarcie wystawy autorskich prac malarskich Anželiki Pipirienė „Jedna Chwila”, które odbędzie się 26 kwietnia o godz. 13:00 w Filii Centrum Kultury w Rudominie w Miednikach, (ul. Pilies 10, Miedniki, rejon wileński).
Podczas wydarzenia będą Państwo mieli okazję zanurzyć się w świecie kolorów, nastrojów i ulotnych chwil ukazanych w twórczości artystki oraz poczuć wyjątkową, kulturalną atmosferę. W trakcie wydarzenia wystąpią zespoły wokalne „Lada” oraz „Brzózka” (kierownik – Elena Sartatavičiūtė).
Rozpoczął się projekt „Szlak muzeów Litwy 2026” pod hasłem „Znaki Europy na Litwie: klasycyzm”, który potrwa do końca września.
W tegorocznym programie zaplanowano aż 52 wydarzenia organizowane przez 40 instytucji i partnerów w całej Litwie. W tym roku będziemy podążać śladami klasycyzmu, szukając jego obecności w architekturze, dworach, kościołach, przestrzeniach miejskich, zbiorach muzealnych oraz w pamięci kulturowej. Na odwiedzających czekają różnorodne wydarzenia – wycieczki, wykłady, wystawy, zajęcia edukacyjne, koncerty, produkty wirtualne oraz inne doświadczenia, które pozwolą bliżej poznać epokę klasycyzmu.
Program bezpłatnych wydarzeń w całej Litwie można znaleźć tutaj.
