W pobliżu bazy NATO w Ämari i zaledwie 50 kilometrów od Talina znajduje się niezwykłe miejsce – kamieniołom Rummu. Na pierwszy rzut oka, Rummu to spokojna miejscowość położona w gminie Vasalemma. Jednak ten pozornie cichy zakątek skrywa ciekawą historię, która jest równie mroczna, co urzekająca. Rummu, z jego zatopionym kamieniołomem i opuszczonymi więzieniami, stało się symbolem transformacji i miejscem alternatywnej turystyki.
Początki kamieniołomu
Kamieniołom Rummu rozpoczął swoją działalność w latach 30. XX wieku, w okresie międzywojennym, kiedy Estonia była niezależnym państwem po uzyskaniu niepodległości od Rosji w 1918 roku. W tamtym czasie kamieniołom był częścią szerszego planu industrializacji kraju, mającego na celu rozwój gospodarki i infrastruktury. Wapienie wydobywane w kamieniołomie były niezwykle cennym surowcem dla przemysłu budowlanego, co zwiększało jego znaczenie.
W 1940 roku, na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow, Estonia została zaanektowana przez Związek Radziecki. Aneksja ta przyniosła ze sobą drastyczne zmiany polityczne, gospodarcze i społeczne. Jednym z istotnych elementów nowego porządku było wprowadzenie systemu pracy przymusowej, który stał się powszechny w całym ZSRR. Okres sowiecki był jednym z najważniejszych i najtrudniejszych okresów w historii kamieniołomu Rummu. Ten czas charakteryzował się intensywną eksploatacją zasobów naturalnych oraz wykorzystywaniem pracy przymusowej więźniów.
Praca przymusowa więźniów
Więzienia Murru i Rummu, założone w pobliżu kamieniołomu, stały się jednym z głównych miejsc pracy przymusowej. Więźniowie byli wykorzystywani do ciężkich prac w kamieniołomie, co miało na celu zaspokojenie potrzeb gospodarki radzieckiej. Więźniowie w kamieniołomie Rummu pracowali w trudnych warunkach. Praca w kamieniołomie wymagała fizycznej wytrzymałości i była niebezpieczna. Więźniowie musieli kopać, transportować i przetwarzać wydobyty wapień, co było zadaniem wymagającym dużego wysiłku fizycznego. Często pracowali w surowym klimacie, narażeni na zimno zimą i upał latem, co dodatkowo pogarszało ich warunki pracy. Warunki życia więźniów były skrajnie trudne. Więźniowie mieszkali w prymitywnych barakach, gdzie panowały złe warunki sanitarne. Niedobory żywności, niskiej jakości odzież oraz brak odpowiedniej opieki medycznej były powszechne. Dyscyplina w więzieniu była surowa, a więźniowie podlegali stałemu nadzorowi strażników. Przypadki przemocy ze strony strażników były częste, a próby ucieczki były surowo karane.
Pomimo trudnych warunków, kamieniołom Rummu był jednym z ważniejszych miejsc wydobycia wapienia w regionie. Wapień był kluczowym surowcem wykorzystywanym w produkcji cementu i budownictwie, co czyniło kamieniołom strategicznie ważnym dla radzieckiej gospodarki. Produkcja w kamieniołomie była intensywnie monitorowana przez władze, a osiąganie wysokiej wydajności było priorytetem, co prowadziło do dalszego obciążania więźniów.
Upadek Związku Radzieckiego w 1991 roku przyniósł ze sobą koniec ery pracy przymusowej w Rummu. Estonia odzyskała niepodległość, a system pracy przymusowej został rozwiązany. Więzienia Murru i Rummu zostały zamknięte, a kamieniołom zaprzestał działalności. Gdy w końcu zaprzestano pompowania wody, kamieniołom szybko wypełnił się wodami gruntowymi, tworząc malownicze jezioro, które pochłonęło część budynków i maszyn. Obok jeziora powstała hałda odpadów, która z biegiem czasu nabrała unikalnego wyglądu dzięki erozji wodnej.
Historie więzienne
Po zamknięciu kamieniołomu Rummu zaczęły się zmiany. Zamiast miejsca pracy, stało się przestrzenią rekreacyjną i artystyczną. Jezioro przyciąga fotografów, turystów, miłośników sportów wodnych i nurków. Miejsce to zyskało na popularności jako sceneria dla filmów i teledysków. Post apokaliptyczny krótki film „The Most Beautiful Day” oraz teledysk do utworu „Faded” norweskiego DJ-a Alana Walkera to tylko niektóre z projektów, które wykorzystały unikalny krajobraz Rummu.
To miejsce o wyjątkowym uroku, oferuje różne atrakcje zarówno dla miłośników historii, jak i aktywnego wypoczynku. Jego unikalne położenie z błękitną laguną oraz pobliskie więzienie tworzą idealne warunki do aktywnego zwiedzania. Podczas wizyty w Rummu możesz skorzystać z możliwości zwiedzania więzienia, które oferuje fascynujące opowieści za pomocą audioprzewodnika lub bezpośrednio od byłego strażnika więziennego. Audioprzewodniki dostępne są codziennie i umożliwiają samodzielne zwiedzanie terenu. Wystarczy, że masz urządzenie mobilne z dostępem do internetu i wystarczającą ilością baterii. Wycieczka trwa około dwóch godzin i obejmuje prawie 20 punktów, w których można posłuchać opowieści i zwiedzać struktury na terenie więzienia, zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz.
Jeśli preferujesz zorganizowane wycieczki, kamieniołom Rummu oferuje również zwiedzanie z przewodnikiem. Wycieczki te są dostępne w języku estońskim i rosyjskim, a także łotewskim i angielskim. Grupa może liczyć do 25 osób, a czas trwania wycieczki to dwie godziny. Regularne wycieczki z przewodnikiem są dostępne w sezonie letnim. Jest to doskonała okazja, aby usłyszeć, co działo się za murami więzienia i uzyskać odpowiedzi na wszystkie pytania. Rummu to miejsce, które oferuje wiele możliwości spędzenia czasu w interesujący sposób. Niezależnie od tego, czy wolisz samodzielne zwiedzanie, zorganizowane wycieczki, nurkowanie czy relaks w letniej kawiarni, z pewnością znajdziesz coś dla siebie.
Informacje praktyczne:
Kamieniołom Rummu znajduje się przy drodze Haapsalu, na 13 kilometrze. Zobaczysz mury więzienia oraz znaki kierujące do wejścia do kamieniołomu.
Zwiedzanie jest możliwe od 1 czerwca do 31 sieprnia codziennie, a bilety można kupić w terminalu przy bramie.
Ceny biletów dziennych: Bilet indywidualny: 6 Eur, bilet rodzinny – 15 Eur, bilet ulgowy – 3 Eur.
Oprowadzanie z przewodnikiem po więzieniu Murru - 10 Eur
Ostatni odwiedzający mogą wejść na teren do godziny 20:00. Wyjście możliwe tylko do godziny 21:00.
Atrakcje wodne
Jedną z głównych atrakcji jest „Rummu Quarry Waterpark”. Aby skorzystać z toru wodnego, wystarczy zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa i zachowywać się odpowiedzialnie. Bilety można nabyć w kasie parku wodnego. Ze względu na głębokość wody wokół parku, obowiązkowe jest noszenie kamizelki ratunkowej, która zapewniana jest na miejscu. Maksymalna pojemność parku wynosi 30 osób, co zapewnia komfort i bezpieczeństwo podczas korzystania z atrakcji. Dostępne są także mniej ekstremalne atrakcje, rowerki wodne oraz deski SUP.
Informacje praktyczne:
Tor wodny oraz wynajęcie rowerów wodnych i desek SUP jest dostępne od czerwca do września. Co godzinę wpuszczana jest nowa grupa na tor wodny, gdzie wstęp jest dozwolony dla osób od 6 roku życia, przy czym dzieci w wieku od 6 do 10 lat muszą być pod opieką dorosłego, a osoby w wieku od 10 do 18 lat muszą posiadać pisemną zgodę rodzica lub opiekuna.
Bilet na tor wodny – 10 eur / 1 godz.
Wypożyczenie deski SUP – 15 eur / 1 godz.
Rower wodny (4-osobowy) – 20 eur / godz.
Nurkowanie
Kamieniołom Rummu to jedno z najciekawszych miejsc do nurkowania w Estonii. Jego podwodny krajobraz, obejmujący zatopione budynki więzienne, sprzęt górniczy i inne struktury, przyciąga nurków, oferując niezapomniane doświadczenia. Jednym z największych atutów nurkowania w kamieniołomie Rummu jest możliwość eksploracji zatopionych ruin. Można tu zobaczyć mury więzienne, stare maszyny oraz inne artefakty, które świadczą o przemysłowej przeszłości tego miejsca.
Podczas nurkowania można wpłynąć do zatopionych domów, chociaż niektórym może to wywoływać klaustrofobię. Po drugiej stronie kamieniołomu znajduje się zatopiony las, gdzie drzewa są pokryte glonami i małżami. Woda w kamieniołomie jest niezwykle przejrzysta, co zapewnia doskonałą widoczność nawet na większych głębokościach. Temperatura wody może się różnić w zależności od pory roku, dlatego warto odpowiednio się przygotować, zabierając ze sobą właściwy sprzęt nurkowy.
W sieci dostępne są różne kursy nurkowe, które umożliwiają zarówno początkującym, jak i doświadczonym nurkom cieszenie się podwodnym światem kamieniołomu. Można skorzystać z profesjonalnych instruktorów, którzy pomogą w nauce podstaw nurkowania lub doskonaleniu umiejętności. Organizowane są również wycieczki nurkowe, często z przewodnikiem, który zna najlepiej ukryte i najciekawsze miejsca do nurkowania w kamieniołomie. Dzięki temu można odkryć najbardziej fascynujące i ukryte zakątki podwodnego świata Rummu.
