Parlament Europejski przyznał całemu narodowi ukraińskiemu nagrodę imienia Andrieja Sacharowa. To pierwszy taki przypadek w historii tego honorującego walkę o wolność myśli wyróżnienia.
O tym kto zostaje laureatem Nagrody Sacharowa decyduje Konferencja Przewodniczących PE. Wcześniej kandydatów zgłaszają grupy co najmniej 40 posłów, a finałową trójkę nominowanych wskazują Komisja Spraw Zagranicznych i Komisja Rozwoju.
W tym roku nominowani byli: naród ukraiński reprezentowany przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, lokalnych liderów i społeczeństwo obywatelskie; założyciel portalu WikiLeaks Julian Assange, który ujawniał przypadku nadużywania na świecie władzy oraz popełniania zbrodni wojennych oraz kolumbijska Komisja Prawdy, która bada przypadki łamania praw człowieka, do których doszło w czasie wieloletniej wojny domowej w Kolumbii.
Metsola: Ukraińcy bronią także Europy
Ostatecznie wyróżnienie przyznano narodowi ukraińskiemu. - Chcę mocno podkreślić, że wśród wszystkich członków konferencji przewodniczących Parlamentu Europejskiego panował konsensus co do tej decyzji. Przez ostatnie 9 miesięcy PE i cały świat, może obserwować jak Ukraińcy bohatersko bronią swojego kraju, swojej wolności, swojej ojczyzny i swoich rodzin – mówiła przewodnicząca PE Roberta Metsola.
Jak dodała, „Ukraińcy ryzykują swoim życiem także w obronie Europy oraz wartości, które wspólnie wyznajemy i w które wierzymy – wolności, demokracji i praworządności”. Wskazała także, że „nikt bardziej niż Ukraińcy nie zasłużył w tym roku na nagrodę Sacharowa”.
- To nagroda dla tych, którzy walczą na ukraińskiej ziemi, dla tych których wojna zmusiła do ucieczki z kraju, dla tych, którzy stracili bliskich i przyjaciół, dla wszystkich tych, którzy podjęli walkę przeciw najeźdźcy o to w co wierzą i co jest dla nich ważne. Jestem pewna, że dzielny naród ukraiński się nie podda, a my nie przestaniemy go wspierać – powiedziała Metsola.
To, że w tym roku to naród ukraiński zostanie nagrodzony przez PE wydawało się niemal pewne. Za takim werdyktem opowiadały się największe frakcje – chadecy, socjaldemokraci, liberałowie i konserwatyści.
Wręczenie nagrody w grudniu
Nagroda Sacharowa zostanie wręczona w grudniu podczas ówczesnej sesji plenarnej PE. Oprócz pamiątkowego dyplomu to także 50 tys. euro. W nominacji, oprócz ukraińskiego prezydenta, wskazano także na Państwowe Służby Ratunkowe Ukrainy; założycielkę jednostki ewakuacji medycznej „Anioły Tairy” Julię Pajewską; działaczkę na rzecz praw człowieka Ołeksandrę Matwijczuk; Cywilny Ruch Oporu „Żółta Wstążka” oraz na burmistrza okupowanego obecnie przez Rosję ukraińskiego miasta Melitopol Iwana Fiodorowa, który odmówił kolaboracji z okupantami, za co był więziony i torturowany.
To nie pierwszy raz jak Nagroda Sacharowa powędruje na Ukrainę. W 2018 r. wyróżniony został reżyser i dramaturg Ołeh Sencow, który został przez Rosjan uwięziony na Krymie. Nie odebrał wówczas swojej nagrody, bo wciąż przebywał w rosyjskim więzieniu.
W PE Sencow mógł zjawić się dopiero rok później, gdy został zwolniony. Jego zdaniem przyczyniło się do tego m.in. właśnie wyróżnienie go przez europosłów Nagrodą Sacharowa.
Treść została opublikowana w ramach współpracy LRT.lt z EURACTIV.com.
