Aby promować ponowne wykorzystywanie przedmiotów, które nadal nadają się do użytku, część odpadów tekstylnych zbieranych w stolicy będzie odtąd przekazywana do Wileńskiego Schroniska dla Zwierząt. Placówka każdego roku ma w opiece średnio półtora tysiąca bezdomnych czworonogów, dlatego przekazywane tekstylia – różnego rodzaju tkaniny, poduszki, koce i legowiska – staną się praktycznym wsparciem w opiece nad zwierzętami.
– Przedmiot, który jednej osobie nie jest już potrzebny, dla kogoś innego może okazać się bardzo przydatny. Wraz ze wzrostem ilości zbieranych odpadów tekstylnych naszym celem jako samorządu jest nie tylko zapewnienie ich właściwego odbioru, lecz także stworzenie jak największej liczby możliwości ponownego wykorzystania tekstyliów.
Cieszymy się, że dzięki współpracy ze schroniskami dla zwierząt możemy połączyć dwa ważne cele – ponownie wykorzystać przedmioty, które komuś przestały być potrzebne i zostały wyrzucone, a jednocześnie przyczynić się do poprawy warunków opieki nad zwierzętami. To dobry przykład tego, jak odpowiedzialne gospodarowanie odpadami może przynosić również korzyści społeczne – mówi Eglė Bernotavičienė, kierowniczka pododdziału gospodarki odpadami w Wydziale Energetyki Administracji Samorządu Miasta Wilna.
W ubiegłym roku mieszkańcy Wilna wyrzucili do pojemników na tekstylia ponad 3,6 tys. ton odpadów. Tekstylia trafiające do około 350 pojemników są każdorazowo sortowane ręcznie – z uwzględnieniem ich stanu, rodzaju oraz możliwości dalszego wykorzystania.
Rasa Guobė, dyrektorka ds. sortowania tekstyliów w firmie Ecoservice, która świadczy tę usługę w Wilnie, podkreśla, że około 75 proc. zebranych przez nią tekstyliów nadaje się do ponownego wykorzystania. Kolejne 5 proc. można przetworzyć na nowe produkty, na przykład czyściwa przemysłowe. Pozostała część odpadów tekstylnych, ze względu na zanieczyszczenia i właściwości materiałów, jest wykorzystywana do produkcji energii.
– W ciągu ostatnich kilku lat konsumpcja wyrobów tekstylnych stale rośnie, a ilość zbieranych wyrzuconych tekstyliów również szybko się zwiększa. Stanowi to duże wyzwanie, ponieważ recykling tekstyliów jest obecnie trudny. Wymaga znacznych inwestycji i czasu na wdrożenie nowych technologii. Dlatego obecnie najbardziej zrównoważonym i ekonomicznie efektywnym sposobem gospodarowania tekstyliami jest ich ponowne wykorzystanie. Im więcej możliwości ponownego użycia, tym lepiej, ponieważ wydłuża to okres, w którym tekstylia mogą być użyteczne – podkreśla Rasa Guobė.
Tekstylia, które nie nadają się już do użytku zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, będą teraz przyczyniać się do poprawy warunków bytowych zwierząt. Posłużą do wyściełania legowisk dla czworonogów trafiających do schroniska dla zwierząt Grinda.
– Ta inicjatywa to doskonały przykład gospodarki o obiegu zamkniętym, w której przedmioty nadające się do dalszego użytku zyskują drugie życie i stają się realną pomocą dla zwierząt. Tekstylia są nam nieustannie potrzebne w codziennym funkcjonowaniu: pierzemy je i wykorzystujemy ponownie tak długo, jak pozwala na to ich stan, jednak część wyposażenia i tak musimy kupować. Dotychczas otrzymywaliśmy tekstylia również od pojedynczych mieszkańców, którzy chcieli wesprzeć dobrostan zwierząt. Cieszymy się, że od teraz będziemy mogli zaspokajać te potrzeby w sposób bardziej zrównoważony i systematyczny – mówi Agnė Žėbienė, kierowniczka Wileńskiego Schroniska dla Zwierząt.
Zgodnie z podpisanym porozumieniem przy pierwszym przekazaniu do Wileńskiego Schroniska dla Zwierząt trafiło około 75 kg wyrobów tekstylnych. Kolejne dostawy będą realizowane w miarę możliwości, w zależności od ilości i jakości odpadów tekstylnych, które mieszkańcy Wilna wrzucają do przeznaczonych do tego pojemników. Wpływ na to może mieć również sezonowość, ponieważ ilość i rodzaj wyrzucanych tekstyliów mogą się różnić w zależności od pory roku.
Oczekuje się, że wraz ze stałym wzrostem ilości zbieranych tekstyliów w Wilnie w przyszłości uda się rozszerzyć współpracę i włączyć w proces ich przekazywania kolejne organizacje opiekujące się bezdomnymi czworonogami.
Odpady tekstylne – co warto wiedzieć?
Mieszkańcy Wilna mogą bezpłatnie oddawać tekstylne odpady powstające w gospodarstwach domowych do przeznaczonych do tego specjalnych pojemników.
Przedstawicielka firmy Ecoservice, Rasa Guobė, zaznacza, że do pojemników na tekstylia można wrzucać zarówno tekstylia nadające się do dalszego użytkowania, jak i te, których nie da się już nosić: odzież, obuwie, wyroby galanteryjne, zasłony, pościel oraz pluszowe zabawki.
– Tekstylia nadające się jeszcze do użytku oraz te, które nie nadają się już do dalszego wykorzystania (zabrudzone, podarte lub w inny sposób uszkodzone), należy pakować oddzielnie – najlepiej do plastikowych worków, które trzeba szczelnie zawiązać. Pomaga to chronić przed zniszczeniem produkty, które mogą zyskać drugie życie. Jest to szczególnie ważne, gdy do pojemnika trafiają również mokre, spleśniałe lub bardzo zabrudzone tekstylia – podkreśla przedstawicielka Ecoservice.
Specjalne pojemniki nie są jednak jedynym sposobem na odpowiedzialne pozbycie się niepotrzebnych tekstyliów:
– Odpady tekstylne można bezpłatnie przekazać firmie odbierającej odpady wielkogabarytowe, składając w przedsiębiorstwie komunalnym SĮ „VASA” zamówienie na bezpłatny, indywidualny odbiór odpadów.
– Odzież nadającą się do noszenia można dostarczyć do punktów wymiany DĖK’ui, zlokalizowanych na terenie punktów zbiórki odpadów wielkogabarytowych.
– W Wilnie działają również wieszaki DĖK’ui. To prosty, ale skuteczny system polegający na umieszczaniu w przestrzeniach publicznych lub wspólnotowych wieszaków przeznaczonych na odzież i obuwie w dobrym stanie, umożliwiających wymianę między mieszkańcami. Można zostawić tam czyste, zadbane i niepotrzebne już rzeczy, a inni mogą bezpłatnie je zabrać.
Niektórzy dystrybutorzy wyrobów tekstylnych przyjmują również używane tekstylia i odpady tekstylne w punktach sprzedaży tych produktów.
