Radio Syrokomlówki rozpoczęło przygotowywanie szkolnych audycji, a powodem tej inicjatywy było 100-lecie Litewskiego Radia. Jest to inicjatywa uczniów Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Wilnie, która powstała z potrzeby upamiętnienia ważnego wydarzenia w historii mediów oraz rozwijania pasji dziennikarskich wśród młodzieży.
Uczniowie zaangażowani w projekt samodzielnie przygotowują materiały, prowadzą wywiady, tworzą scenariusze audycji oraz dobierają muzykę i tematy programów. Dzięki temu mają możliwość zdobywania praktycznych umiejętności związanych z pracą w radiu, takich jak praca z mikrofonem, montaż dźwięku czy wystąpienia publiczne. Ta uczniowska inicjatywa nie tylko uświetnia jubileusz Litewskiego Radia, ale również integruje społeczność szkolną i pokazuje, że młodzież potrafi tworzyć wartościowe i ciekawe projekty medialne.
Początki i organizacja projektu
Mateusz Kołpak, członek Samorządu Uczniowskiego gimnazjum, podkreśla, że inicjatywa miała charakter grupowy i rozwijała się stopniowo wśród uczniów.
– Gdy dowiedzieliśmy się, że obchodzimy stulecie radia, nasz samorząd uczniowski wraz z dyrekcją zadecydował, aby coś właśnie z tej okazji zrobić – mówi uczestnik projektu.
– No i w ten właśnie sposób powstały nasze radiowe audycje wraz z pomocą Pani Reginy Lewickiej. Robimy je co jakiś czas i teraz szczególnie zaczęło owocować, jako że pojawiają się coraz częściej – dodaje Mateusz.
Zespół tworzący radio składa się z grupy uczniów, którzy wspólnie pracują nad audycjami. Całością kieruje osoba odpowiedzialna za koordynację działań, jednak kluczowe decyzje, zwłaszcza dotyczące tematów, podejmowane są zespołowo.
Młody dziennikarz zaznacza, że czasami inspiracje wychodzą od samych uczniów, którzy proponują zagadnienia warte omówienia.
– Czasami bywa, że ktoś może zaproponować jakiś temat i jeżeli nas to zainteresuje i stwierdzimy, że to jest naprawdę godny temat, to wybierzemy go, aby o nim właśnie porozmawiać – wyjaśnia Mateusz.
Dotychczas uczniowie przygotowali kilka audycji tematycznych. Wśród nich znalazły się programy związane z Walentynkami, wiosną oraz Dniem Europy obchodzonym 8 maja.
– Mieliśmy audycje z okazji Walentynek, więc rozmawialiśmy ogólnie o miłości. Mieliśmy też audycje o wiośnie. Poruszyliśmy temat Dnia Europy 8 maja – wylicza rozmówca, wskazując przykłady dotychczasowych audycji.
Jak dodaje, projekt wciąż się rozwija i z czasem liczba tematów będzie rosła, ponieważ uczniowie mają wiele pomysłów i inspiracji.
Przygotowanie i techniczna strona audycji
Istotnym elementem działalności radia jest jego strona techniczna. Każda audycja jest wcześniej przygotowywana i montowana w formie gotowego pliku audio.
Jak wyjaśnia gimnazjalista, nie są to audycje na żywo – wszystko powstaje z wyprzedzeniem, często około tygodnia przed emisją. Materiały są opracowywane w domu i montowane w taki sposób, aby ostateczna wersja była dopracowana i gotowa do odtworzenia w szkole.
– Jak do tej pory jeszcze nie mieliśmy takich audycji, które by były prowadzone na żywo, a wszystko szykowaliśmy przed, no bo po prostu to jest praktyczne i to jest łatwiejsze do zrobienia – wyjaśnia.
Za emisję odpowiada wyznaczona osoba, która uruchamia przygotowany plik w szkolnym systemie nagłośnienia. Ma ona również obowiązek dopilnowania czasu trwania programu.
– Otóż musi być ktoś, kto ma ze sobą plik, na którym jest wszystko już nagrane i ten ktoś ma bardzo ważne zadanie, aby to puścić przez całą szkołę na komputerze. Musi też bardzo dobrze wypaść czasowo, jako że mamy bardzo niedługie przerwy, no ale 35 minut to nasz czas zwykły na antenie i ten człowiek musi dobrze wszystko właśnie zaplanować – tłumaczy twórca audycji radiowych.
Muzyka, sygnały i forma audycji
W radiowych audycjach szkolnych pojawiają się również elementy muzyczne i dźwiękowe. Na początku działalności radio posiadało charakterystyczne wprowadzenia i sygnały dźwiękowe, które miały nadawać programom rozpoznawalny styl.
– Mieliśmy coś takiego, kiedy zaczynaliśmy tworzyć naszą audycję. Jeszcze nie byliśmy pewni co do tego, jak będzie się nazywała. Więc stwierdziliśmy, że coś łatwego jak „To radio” byłoby czymś takim zabawnym – wspomina uczestnik.
Dodaje również, że w tamtym czasie pojawiały się różne efekty dźwiękowe i humorystyczne elementy.
– Później dodawaliśmy cytaty takie jak „Dla prawdziwych kowbojów” i wtedy grały różne dźwięki latających różnych rzeczy, czy na przykład koni. Więc to było całkiem zabawne początkowo – wspomina.
Z czasem jednak tego typu elementy zaczęły zanikać.
– A później jakoś to, powiedziałbym, nawet zanikło, bo po prostu nie było potrzeby do tego – dodaje.
Jednocześnie uczniowie nie wykluczają, że w przyszłości tego rodzaju rozwiązania mogą powrócić.
Częstotliwość emisji i organizacja czasu
Obecnie szkolne radio działa regularnie, a audycje emitowane są niemal co tydzień – najczęściej w czwartki i piątki. Jest to znacząca zmiana w porównaniu z początkiem projektu, kiedy programy pojawiały się jedynie raz w miesiącu.
– Naprawdę bardzo się rozwinęliśmy, bo kiedyś audycja była tylko raz w miesiącu w piątek, a teraz to jest prawie każdego tygodnia. Tematów jest mnóstwo – zaznacza gimnazjalista.
Emisja programu odbywa się w czasie przerw międzylekcyjnych, aby nie zakłócać zajęć lekcyjnych.
– Oczywiście, że w przerwach, ponieważ na lekcjach uczniowie muszą się uczyć, a na przerwie już mogą sobie odpocząć i posłuchać spokojnie radia – wyjaśnia.
Twórca programu mówi, że jeśli 35-minutowa audycja nie zmieści się w jednej przerwie, jest kontynuowana w kolejnych.
– Czasami bywa tak, że zdążamy wszystko wyemitować na długiej przerwie, ale jeżeli nam nie starczy tego czasu, to nadajemy to też na innych przerwach – dodaje.
Dostępność audycji i plany na przyszłość
Obecnie audycje są dostępne przede wszystkim w obrębie szkoły. Nie istnieje jeszcze pełne archiwum online, jednak uczniowie rozważają jego stworzenie.
– Na razie zapraszamy do naszej szkoły, aby odsłuchać tych wszystkich audycji. Jeszcze nie mamy audiozbioru tych wszystkich audycji, ale w przyszłości można by było to jak najbardziej zrobić – mówi autor programów.
Uczestnik projektu podkreśla, że działalność w szkolnym radiu jest dla niego ważnym i rozwijającym doświadczeniem. Daje możliwość pracy zespołowej, kontaktu z odbiorcami oraz realizowania własnych pomysłów.
– Kontakt z publiką, z tymi ludźmi, z którymi pracujesz jest naprawdę nie do zapomnienia, to coś kompletnie nowego przynajmniej dla mnie i bardzo się cieszę, że mogę brać udział w takim projekcie – mówi uczeń.
Projekt szkolnego radia dynamicznie się rozwija i zyskuje coraz większą regularność. Kluczową rolę odgrywa zaangażowanie uczniów oraz ich chęć do współpracy.
– Najważniejsze, żeby były osoby chętne do takiej społecznej pracy – podkreśla.
Zapewnił, że inicjatywa będzie kontynuowana również w kolejnych latach.
– Myślę, że jeszcze jest dużo do omówienia – mówi Mateusz Kołpak.
Szkolne radio jako projekt edukacyjny i przestrzeń rozwoju uczniów
Projekt uruchomienia radia w gimnazjum powstał w wyjątkowym kontekście Roku Litewskiego Radia, ogłoszonego na Litwie w 2026 roku. Regina Lewicka, wicedyrektor Gimnazjum im. Władysława Syrokomli dodaje, że inicjatywa wpisuje się jednak w szerszą działalność szkoły.
– Zanim przejdziemy do radia, chcę powiedzieć, że nasze gimnazjum realizuje program humanistycznej kultury poprzez sztukę. I właśnie jednym z elementów jest działalność projektowa. Co roku wymyślamy sobie ogólnoszkolny jeden projekt. Na przykład był projekt o Cziurlionisie, był o Syrokomli. Oczywiście w roku jubileuszu gimnazjum to był projekt jubileuszowy, więc każdego roku wybieramy temat ciekawy dla wszystkich. W tym roku wybór padł na projekt radiowy – wyjaśnia koordynator projektu.
– Dlatego w tym roku wybraliśmy projekt radiowy, tym bardziej, że jest stulecie Radia Litewskiego i stulecie Radia Polskiego. Także temat jak najbardziej aktualny dla polskiej szkoły na Litwie – dodała.
Pomysł został przedstawiony na samorządzie uczniowskim przez wicedyrektorkę i szybko spotkał się z zainteresowaniem uczniów.
Ważne doświadczenie na przyszłość
Projekt ma nie tylko wymiar szkolny, ale również edukacyjny i wychowawczy.
– Myślę, że to dla nich też na przyszłość jest ważne, bo może ktoś kiedyś będzie właśnie dziennikarzem. Ale i ogólnie, chyba dla ogólnego rozwoju to jest dobre, bo muszą szykować się do każdego tematu, muszą poczytać, muszą pięknie ułożyć teksty, które później czytają, szykują się do wywiadów – zaznacza Lewicka.
Rozmówczyni stwierdza, że w realizację projektu aktywnie włączają się także nauczyciele.
Muzyczne talenty uczniów w radiu
Jednym z elementów rozwijanych w ramach projektu jest promocja uczniowskich talentów muzycznych.
– Pani Renata Juzokienė, nauczycielka muzyki, zaproponowała, że raz w miesiącu będzie nadawać jakieś nagrania swoich uczniów, którzy grają na różnych instrumentach. Ktoś gra na pianinie, ktoś na flecie, ktoś śpiewa, więc takie audycje też już były – wymienia wicedrektorka.
Talenty uczniów prezentowane są nie tylko w radiu, ale też podczas wydarzeń szkolnych.
– Mieliśmy festyn rodzinny z Radiem Syrokomlówki, bo cały program był stworzony tak, jakby to była audycja radiowa. Tam właśnie nasze młode talenty też występowały – mówi.
Pierwsze kroki dziennikarskie i plany na przyszłość
W projekcie uczniowie pełnią już pierwsze role dziennikarskie, choć nadal się uczą i korzystają ze wsparcia dorosłych.
– Na pewno się radzą, bo takich dziennikarzy nie jest tak dużo, gdyż trzeba też odwagi i pomysłów. Nauczyciele wspierają i uczniowie przychodzą po radę – podkreśla Lewicka.
Tematyka radiowych audycji jest bardzo różnorodna, gdyż w ramach lekcji powstają także mini-projekty nagraniowe, które następnie trafiają do audycji radiowych.
W ramach projektu uczniowie mają także możliwość poznawania pracy mediów od środka.
– Bardzo dużo uczniowie zwiedzają, jadą do radia, telewizji, do muzeum. – Planowane są też zaproszenia dziennikarzy do szkoły. Mamy dużo dziennikarzy, którzy ukończyli naszą szkołę – zaznacza Lewicka.
Jak zaznacza wicedyrektor, celem takich spotkań jest inspirowanie młodzieży do wyboru przyszłej ścieżki zawodowej.
– Może wyrośnie nowa generacja dziennikarzy. Mamy nadzieję, może się zachęcą, wciągną w to – dodaje.
Wsparcie nauczycieli i dobra atmosfera
Nauczyciele gimnazjum w pełni wspierają inicjatywę uczniowską i chętnie pomagają.
– Nauczyciele są przychylni, nie ma żadnych problemów. Audycje są nagrywane po lekcjach, w innym czasie, wolnym – podkreśla.
Pomysłodawczyni projektu jest przekonana, że działalność ta wpływa także na atmosferę w szkole.
– Jak były pierwsze audycje i była puszczana muzyka, to wszystkie dzieci tańczyły na korytarzach. To było super, rozluźniające i ciekawe – wspomina.
– Każdą taką dobrą i wartościową inicjatywę kierownictwo szkoły oraz nauczyciele zawsze starają się wspierać i popierać. Tym bardziej, gdy jest to projekt tworzony przez samych uczniów, z myślą o ich rówieśnikach. To właśnie młodzież najlepiej wie, co interesuje innych młodych ludzi, jakie tematy są dla nich ważne i w jaki sposób o nich mówić. Dlatego takie działania mają szczególną wartość, bo to młodzież tworzy coś dla młodzieży – podkreśla Regina Lewicka, wicedyrektor Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Wilnie.
