Komisja Wenecka uważa, że poprawki do Ustawy o Litewskim Narodowym Radiu i Telewizji (LRT) przygotowane przez grupę roboczą powinny zostać ulepszone.
– Komisja Wenecka uważa, że projekt ustawy (...) powinien zostać udoskonalony – napisano w opublikowanej w środę ponownej opinii Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej).
Jest to łagodniejsze stanowisko niż w projekcie opinii, który w ubiegłym tygodniu opisała agencja BNS. Wskazywano w nim, że zdaniem komisji projekt „nie powinien zostać przyjęty w obecnej formie”.
Komisja oceniała wersję projektu przygotowaną przez grupę roboczą na etapie przedstawienia go w Sejmie, jeszcze przed jego korektami w Komitecie Kultury.
Komisja podkreśla, że autorzy ustawy nie przeprowadzili właściwej analizy modelu finansowania nadawcy publicznego, wzrost budżetu pozostaje zamrożony, a także nie wykonano szczegółowej oceny, jak wpłynie to na działalność LRT.
Komisja Wenecka pozytywnie oceniła fakt, że twórcy projektu przywrócili zapis, zgodnie z którym do odwołania dyrektora generalnego nadawcy publicznego potrzebna byłaby większość dwóch trzecich głosów członków rady LRT.
Jednocześnie komisja zaleca, aby wszelkie zmienione procedury odwoływania były stosowane wyłącznie wobec dyrektorów generalnych powołanych po wejściu zmian w życie, co ma zapobiec powstawaniu przepisów o charakterze ad personam (skierowanych do konkretnej osoby).
Dyrektor LRT Monika Garbačiauskaitė-Budrienė wcześniej mówiła, że również ta wersja poprawek jest jej zdaniem przygotowana z myślą o jej odwołaniu.
W opinii wskazano również, że brakuje dodatkowych gwarancji zapewniających niezależność członków rady, a także zaproponowano wprowadzenie jasnych i obiektywnych kryteriów wcześniejszego odwołania dyrektora generalnego LRT, stosowanych wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach oraz zapewniających, że każda decyzja o odwołaniu będzie należycie uzasadniona i będzie mogła zostać skutecznie zaskarżona przed sądem.
Komisja Wenecka wyraża wątpliwości, czy projekt ustawy, który przeszedł etap procedowania w Sejmie, jest zgodny z zapisami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz europejskimi standardami dotyczącymi niezależności i finansowania mediów publicznych.
Zauważa również, że proces rozpatrywania poprawek „nie odpowiada standardom dobrej legislacji”.
Według komisji ubiegłoroczne zamrożenie finansowania nadawcy publicznego oraz obecnie proponowane zmiany stanowią istotną ingerencję w obowiązek państwa zapewnienia pluralizmu i niezależności mediów.
Skrytykowano również propozycje powiązania finansowania LRT z umowami o świadczenie usług publicznych, którym wcześniej nie przychylił się Komitet Kultury.
Komisja zaleca przeprowadzenie szczegółowej analizy zmian, oceny ich skutków oraz konsultacje z LRT i innymi zainteresowanymi stronami.
Proponuje się, aby ograniczanie udziału innych mediów w transmisjach LRT i w tworzeniu treści było stosowane wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, opartych na jasnych i obiektywnych kryteriach, zgodnie z zasadami regulującymi działalność LRT.
Jak podała agencja BNS, po przeprowadzeniu dziesięciu posiedzeń sejmowy Komitet Kultury w środę zakończył analizę propozycji zmian w ustawie o LRT, jednak głosowanie nad opinią zostało odłożone na kolejne posiedzenie.
Przewodniczący komisji Kęstutis Vilkauskas stwierdził, że uwagi do Komisji Weneckiej przekazywali przewodniczący Sejmu oraz szef grupy roboczej Juozas Olekas, natomiast członkowie komitetu nie widzieli odpowiedzi skierowanych do tej organizacji.
Rozpatrując poprawki do ustawy o LRT przygotowane przez grupę roboczą, Komitet Kultury wprowadził do nich znaczące zmiany.
Rozpatrywanie poprawek do ustawy o LRT spotkało się z protestami części dziennikarzy i opinii publicznej.
