Warszawa ponownie staje się światową stolicą muzyki fortepianowej – rozpoczyna się XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Wydarzenie zainauguruje gala w Filharmonii Narodowej z udziałem laureatów poprzednich edycji i wielkich dzieł światowej literatury muzycznej.
Konkurs zainauguruje czworo jego zwycięzców, którzy wystąpią z Orkiestrą Filharmonii Narodowej pod batutą Andrzeja Boreyki. W interpretacji Bruce’a Liu zabrzmi V Koncert fortepianowy F-dur Camille’a Saint-Saënsa, Koncert na 2 fortepiany i orkiestrę Francisa Poulenca zagrają Yulianna Avdeeva i Garrick Ohlsson; w Koncercie na 4 fortepiany Johanna Sebastiana Bacha spotkają się Yulianna Avdeeva, Bruce Liu, Garrick Ohlsson i Dang Thai Son. Galę inauguracyjną rozpocznie Polonez A-dur Fryderyka Chopina w wersji orkiestrowej.
84 uczestników z 20 krajów
Eliminacje do XIX Konkursu Chopinowskiego zakończyły się 4 maja w Filharmonii Narodowej po 12 dniach codziennych przesłuchań. Jury, któremu przewodniczył prof. Piotr Paleczny, wyłoniło 66 pianistów i pianistek.
Do I etapu Konkursu z pominięciem Eliminacji dostało się także 19 wykonawców będących laureatami wybranych konkursów pianistycznych, takich jak konkursy w Leeds, Tel Awiwie, Miami, Bolzano, Hamamatsu, konkurs im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy oraz Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie.
W I etapie XIX Konkursu Chopinowskiego usłyszymy tym samym 84 uczestników z 20 krajów. Najliczniej reprezentowane kraje to Chiny, Japonia i Polska.
Konkurs jako wizytówka polskiej kultury
Marta Cienkowska, minister kultury i dziedzictwa narodowego RP, na konferencji przed inauguracją konkursu stwierdziła, że każda edycja konkursu staje się wyjątkowo skuteczną promocją dziedzictwa polskiej kultury oraz upowszechnienia muzyki klasycznej w świecie.
– Tegoroczna edycja oczywiście ma status wyjątkowy. Jest otwarciem obchodów 100 lecia istnienia konkursu, które przypada na 2027 rok i świętować będziemy przez serię wydarzeń i projektów właśnie przez najbliższych 5 lat kończąc i wieńcząc je w 2030 roku – XX edycją konkursu – zapewniła minister.
– Kultura nie jest elitarnym luksusem, lecz prawem każdego obywatela. I Chopin musi wybrzmieć zarówno w wielkich salach koncertowych, jak i w małych miastach, na stadionach, w klubach jazzowych, w przestrzeni naszej codzienności. Dlatego z dumą podkreślam, że Chopin łączy światy, łączy tradycję z nowoczesnością, muzykę klasyczną z jazzem, kulturę z edukacją, a nawet sztukę ze sportem – dodała Marta Cienkowska.
Minister zaznaczyła, że od dziś Warszawa, Polska i świat na nowo będą żyć Chopinem. Zaprosiła wszystkich do śledzenia przesłuchań, koncertów oraz wydarzeń towarzyszących.
– Ten konkurs to dowód, że poprzez kulturę możemy budować wspólnotę, wzmacniać naszą tożsamość i dzielić się nią z innymi narodami. Niech muzyka Chopina będzie inspiracją, tak jak od pokoleń jest inspiracją dla Polski i całego świata – powiedziała minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
Chopin – twórca granic możliwości fortepianu
Według przewodniczącego jury konkursu Garricka Ohlssona, Fryderyk Chopin znacznie przyczynił się do rozwoju fortepianu.
– Rozwijała się jego muzyka, tak jak rozwijały się jego instrumenty. On doskonale potrafił zrozumieć co z tych nowych rozwijających się instrumentów można wydobyć poprzez dzieła, poprzez pewną śpiewność, ale także poprzez ludzką zdolność przebierania palcami po klawiaturze. Jeżeli ktoś potrafi w miarę przyzwoicie, dość dobrze zagrać wszystkie etiudy Fryderyka Chopina, to już w całym repertuarze pianistycznym nie znajdzie się dla niego nic, co sprawiłoby mu szczególną trudność – uważa Ohlsson.
Przewodniczący jury XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina zaznaczył, że Chopin stworzył podstawy, a może nawet wyznaczył granice tego, co człowiek przy pomocy dziesięciu palców uczynić może na klawiaturze fortepianu.
Polacy w historii konkursu
Polacy mają bogatą historię w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, a czterech z nich zdobyło pierwsze nagrody: Halina Czerny-Stefańska (1949), Adam Harasiewicz (1955), Krystian Zimerman (1975).
Rafał Blechacz jest na razie ostatnim Polakiem, który zwyciężył w XV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, zdobywając pierwszą nagrodę w 2005 roku. Zwycięstwo to otworzyło mu drogę do światowej kariery pianistycznej, czyniąc go jednym z najwybitniejszych polskich pianistów w historii.
Oprócz zwycięzców, Polacy wielokrotnie zajmowali wysokie miejsca, a Polska często ma liczną reprezentację uczestników konkursu.
Rekordowe zainteresowanie i długi proces eliminacji
Do muzycznego turnieju na przełomie 2024 i 2025 roku zgłosiła się rekordowa liczba 642 pianistów z całego świata. 171 spośród nich zostało dopuszczonych do udziału w Eliminacjach na podstawie przesłanych nagrań. Ostatecznie do Eliminacji przystąpiło 162 uczestników i uczestniczek z 28 krajów.
Przesłuchania konkursowe rozpoczną się 3 października i będą trwać do 20 października. Zwieńczeniem Konkursu będzie uroczysta gala wręczenia nagród wraz z koncertem laureatów, która odbędzie się 21 października w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Zwycięzca Konkursu otrzyma złoty medal oraz nagrodę w wysokości 60 000 euro. Po zakończeniu Konkursu Chopinowskiego laureaci rozpoczną światowe tournée po Europie, Azji i obu Amerykach, zorganizowane przez Instytut Chopina we współpracy z Agencją Liu Kotow.
Wszystkie zmagania pianistów można oglądać na stronie Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.
