Książka „Oda do św. Stanisława Kostki” autorstwa poety i kaznodziei Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, wydana w 1639 roku, została odnaleziona w bibliotece Ąžuolyno w Kownie.
Według komunikatu biblioteki, jest to prawdopodobnie jedyny druk tego dzieła na świecie.
Odnaleziona książka to nieznane dotąd wydanie „Ody do św. Stanisława Kostki” Sarbiewskiego z 1639 roku. Została odkryta przez badaczkę Onę Dilytė-Čiurinskienė z Instytutu Litewskiej Literatury i Folkloru.
– Jedyna książeczka, skromna, zaledwie cztery strony, ale jej znaczenie i wartość są ogromne. Do tej pory nikt, poza kowieńskimi bibliografami i bibliotekarzami, nie miał przyjemności wziąć jej do ręki – powiedział Sigitas Narbutas, kierownik Biblioteki Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk.
Według niego, książka jest ważna jako wyraz szacunku, jakim jezuita darzył św. Stanisława Kostkę, który za życia Sarbiewskiego był jeszcze tylko błogosławiony, słynący z cudów.
– To bardzo miłe, że Sejm zdecydował się ogłosić rok 2025 Rokiem Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Rokiem Literatury Barokowej. Kowno i obywatele Kowna, czytelnicy tej biblioteki, mieszkańcy miasta, będą mieli wyjątkową okazję, aby cieszyć się tą rzadką i wyjątkową książką. Bardzo się cieszę, że Kowno ma swojego Mažvydasa – powiedział Narbutas.
Jak mówi Dilytė-Čiurinskienė, wyżej wymienioną pracą interesowała się od dawna, więc kiedy odkryła, że publikacja o podobnym tytule znajduje się w katalogach Biblioteki Ąžuolyno, postanowiła ją odnaleźć.
– Do tej pory wiedzieliśmy tylko, że była ona (Oda – BNS) publikowana w wydawnictwach pośmiertnych. Kiedy zaczęliśmy porównywać teksty, okazało się, że owszem, tekst poetycki egzemplarza w bibliotece Ąžuolyno to ta sama Oda Sarbiewskiego, ale autor nie jest wymieniony. W tytule tego wydania podany jest rok 1639. Prawdopodobnie została wydana z okazji powrotu króla Władysława Wazy z zagranicy – powiedziała badaczka.
– Podobno nakład był zupełnie mały, egzemplarze szybko znikały, bo książeczka nie jest nawet wspominana przez najbardziej znanych bibliografów. Do tej pory wiadomo, że ta książka, która znajduje się w Bibliotece Ąžuolyno, jest jedyną. Teraz konieczne będzie wyjaśnienie faktów i proces będzie kontynuowany – powiedziała Dilytė-Čiurinskienė.
Jak poinformowała Edita Urbonavičienė, dyrektor Biblioteki Ąžuolyno, rozważana jest prezentacja wyżej wymienionej publikacji, ale będzie to możliwe dopiero za kilka lat, kiedy zostanie przygotowany drugi etap modernizacji biblioteki.
Wychowanek litewskich jezuitów Maciej Kazimierz Sarbiewski (1595-1640) jest jednym z najsłynniejszych łacińskich poetów epoki baroku. W 1625 r. opublikował zbiór poezji „Trzy księgi liryków”, który rozsławił jego imię w XVII-wiecznej Europie, był rozszerzany i wznawiany około 60 razy w różnych europejskich wydawnictwach, a jego wiersze były tłumaczone na język angielski, francuski, włoski, niemiecki, polski, czeski i litewski. Poeta był nazywany Horacym chrześcijan, Horacym Sarmatów, a w Wielkim Księstwie Litewskim - Horacym Litewskim.
Był także kaznodzieją na dworze króla Władysława IV Wazy.
Za jego życia opublikowano pięć głównych zbiorów jego tekstów, wraz z jedną księgą epodów i jedną księgą epigramatów; po jego śmierci, do końca XVIII wieku, wydania te były wznawiane ponad 50 razy.
