Większość zagranicznych mediów opisuje wyniki niedzielnych wyborów w Polsce jako niemałą sensację. Brytyjski „Guardian” pisze wręcz o „jednym z najbardziej znaczących europejskich zwrotów politycznych ostatnich lat”.
USA
– Populistyczna partia rządząca w Polsce może utracić władzę – zwróciła uwagę CNN około północy czasu polskiego, dodając, że „sondaż exit poll w zaciętych wyborach wskazuje, że to opozycja ma największą szansę utworzenia kolejnego rządu”.
Amerykańska telewizja zwróciła uwagę, że zarówno Donald Tusk, jak i Jarosław Kaczyński, którego wzorem wielu zachodnich mediów określiła jako „faktycznego przywódcę Polski”, „odtrąbili w niedzielny wieczór zwycięstwo”.
Zauważyła jednak, że o ile Kaczyński ostrożnie wypowiadał się o tym, czy najlepszy wynik w wyborach uda się jego partii przekuć w stworzenie kolejnego rządu, o tyle Tusk „tryskał optymizmem”, obwieszczając koniec rządów PiS.
Prawdziwym „kingmakerem” może jednak zdaniem CNN stać się Trzecia Droga, która krytykowała dotychczas zarówno PiS, jak i Platformę, ale której bliżej jest jednak do opozycji.
Wielka Brytania
– Wygląda na to, że rządzący w Polsce populiści zmierzają ku wyborczej porażce, co byłoby jednym z najbardziej znaczących zwrotów politycznych w Europie ostatnich lat – wskazuje brytyjski „Guardian”.
– Jeśli sondaże exit poll potwierdzą się, prawdopodobnie będziemy świadkami wielkiej przemiany polskiej sceny politycznej, a w konsekwencji wznowienia (dobrych – red.) stosunków z Brukselą, które pogorszyły się między innymi na skutek ataków PiS na niezależność sądownictwa – pisze gazeta.
Wspomina też o „wyjątkowo zaciekłej” kampanii wyborczej, w której Tusk „zwracał uwagę na szkody wyrządzone Polsce (przez PiS – red.) przez osiem ostatnich lat, a PiS twierdził, że Tusk jest marionetką zagranicy, która to marionetka zniszczy kraj”.
– PiS-owi najwyraźniej nie udało się przekonać do siebie wystarczającej liczby wyborców, pomimo kontroli nad mediami publicznymi i zorganizowania w tym samym dniu co wybory referendum, zawierającego pytania (…) mające zmobilizować elektorat partii do głosowania – dodaje „Guardian”.
BBC wskazuje z kolei, że wyniki exit poll I late poll dają PiS prowadzenie, ale odzwierciedlają one głównie sytuację w mniejszych miastach i wsiach, gdzie partia Kaczyńskiego cieszy się dość wysokim poparciem.
Zaznacza także, że „Tusk określił te wybory jako najważniejsze dla Polski od upadku komunizmu, o kluczowym znaczeniu dla przyszłości Polski w Unii Europejskiej”.
Jak przypomina BBC, Tusk obiecał poprawę stosunków z UE i odblokowanie pieniędzy z unijnego funduszu odbudowy (zwanych potocznie w Polsce „pieniędzmi z KPO”), zamrożonych przez Komisję Europejską w związku z wprowadzonymi przez PiS zmianami w sądownictwie, „które doprowadziły do obsadzenia sądów sędziami sympatyzującymi z partią rządzącą”.
„The Independent” wskazuje natomiast, że zgodnie z wynikami late poll to jednak mimo wszystko PiS zdobyło najwięcej głosów i powołuje się na słowa Joachima Brudzińskiego z porannej rozmowy na antenie RMF FM, w której zapowiedział on, że dotychczas rządząca partia będzie się starała stworzyć następny rząd z Mateuszem Morawieckim na czele.
Belgia (Bruksela)
– Wszystko wskazuje na to, że polskie partie opozycyjne odniosły w wyborach parlamentarnych solidne zwycięstwo – pisze portal Politico, dodając, że „jeśli wynik się utrzyma, będzie to sygnał radykalnej zmiany zarówno w Polsce, jak i w UE, gdzie rząd PiS toczył przez osiem lat wojnę z Brukselą z powodu zarzutów o odstępstwo od demokratycznych zasad obowiązujących w Unii”.
Politico przypomina, że po zakończeniu liczenia głosów przez PKW kolejny krok należeć będzie do prezydenta Andrzeja Dudy, który udzieli mandatu do sformowania gabinetu albo PiS, albo opozycji. Jak podkreślił Andrzej Dera, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta, zwyczaj parlamentarny jest taki, że partia która zwycięża w wyborach ma szansę stworzenia rządu.
Dera nie zadeklarował jednak, że prezydent na pewno powierzy misję stworzenia gabinetu PiS, choć stwierdził, że nie ma powodów do zmiany zwyczaju parlamentarnego”, który „jest dobry i stosowany w różnych państwach”.
Według Euronews sondażowe wyniki wyborów pokazują, że polscy wyborcy „chcą zmiany kierunku rozwoju kraju – nie tylko kierunku politycznego, ale także społecznego i kulturowego”
– Stawką w wyborach był porządek konstytucyjny kraju, ale też prawa dotyczące osób LGBTQ+ i aborcji, a także zagraniczne sojusze Polski, która była kluczowym sojusznikiem Ukrainy po rozpoczęciu przez Rosję inwazji – pisze portal.
Inne kraje europejskie
Również Deutsche Welle wskazuje, że „mówi się, iż te wybory będą kluczowe z punktu widzenia przyszłych stosunków Polski z Unią Europejską i sąsiadem – Ukrainą”.
– W niedzielę nad Polską powiał wiatr demokratycznych zmian, który dla większości obserwatorów był zaskoczeniem – pisze „Le Monde”.
Norweska gazeta „VG” zwraca uwagę na brutalną kampanię przed tegorocznymi wyborami i przytacza wypowiedzi Polaków mieszkających w Norwegii.
– Kampania była straszna: złośliwa, brudna i tylko w niewielkim stopniu dotyczyła tego, co faktycznie znajduje się w programach poszczególnych partii – powiedział w rozmowie z „VG” 79-letni Jan Grochowski, którego poparł jego 40-letni syn Kasper Grochowski.
Austriacki publiczny nadawca radiowo-telewizyjny ORF przypomina z kolei, że oprócz wyborów parlamentarnych w niedzielę odbędzie się także „niezwykle kontrowersyjne referendum”.
– Opozycja i obserwatorzy polityczni krytykowali PiS za sugestywnie sformułowane pytania – zauważa ORF, dodając, że „rządowi zarzucano chęć podsycenia wśród Polaków nastrojów antyimigranckich w celu zdobycia większej liczby głosów w wyborach”.
„La Repubblica” wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo, że referendum będzie uznane za nieważne z powodu frekwencji niższej niż 50 proc.
– Gdyby to się potwierdziło, byłby to podwójny cios dla Jarosława Kaczyńskiego – podkreśla rzymski dziennik.
Treść została opublikowana w ramach współpracy LRT.lt z EURACTIV.pl.
