Używanie języka, w którym piętnowane są całe grupy narodowościowe i przywoływane nieprawdziwe i jednocześnie antagonizujące tezy dotyczące przeszłości, bardziej odpowiada kanonom historiografii i propagandy reżimów totalitarnych, od których Polska i Litwa tak wiele wycierpiały w XX w., niż standardom demokratycznych państw i zaprzyjaźnionych społeczeństw – napisał Ambasador RP na Litwie Konstanty Radziwiłł w otwartym piśmie do ministra kultury Simonasa Kairysa. Polski dyplomata wyraził oburzenie ostatnimi wypowiedziami szefa Państwowej Inspekcji Językowej Audriusa Valotki na temat dwujęzycznych tablic na Wileńszczyźnie i mniejszości polskiej na Litwie.
- Za szczególnie bulwersujące uważam porównywanie sytuacji w rejonie wileńskim do tej na wschodzie Ukrainy i przypisywanie mieszkańcom tej części Litwy rzekomych separatystycznych tendencji. Jest to wyjątkowo niestosowne w czasie, gdy narody Polski i Litwy, w tym również mniejszość polska na Litwie, jednoznacznie stoją po stronie Ukrainy w wojnie wywołanej agresją Rosji. Uważam także, że w okresie znaczącego zacieśnienia strategicznych, dobrosąsiedzkich relacji między Polską i Litwą, każdy głos, który szkodzi tym stosunkom, może zostać bezwzględnie wykorzystany przez rosyjską machinę dezinformacji – wskazał Radziwiłł.
Podkreślił, że przed kilkoma dniami skierował pismo do szefa Państwowej Inspekcji Językowej, w którym zwrócił uwagę, że interwencja tej instytucji w sprawie tablic z napisami w językach litewskim i polskim przeczy zobowiązaniom, wynikającym z międzynarodowych konwencji przyjętych przez Litwę, w tym w szczególności Traktatowi między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy.
- W piśmie proponowałem rozmowę w celu osiągnięcia porozumienia w wyżej przywołanej kwestii. Niestety, moja propozycja pozostała bez odpowiedzi – napisał polski dyplomata. Przypomniał, że w następnym roku Polska i Litwa będą obchodzić 30. rocznicę sporządzonego w Wilnie 26 kwietnia 1994 r. traktatu.
- Liczę na to, że przedstawiciele władz Republiki Litewskiej potępią zachowania i wypowiedzi, niegodne urzędnika państwowego, którego rolą powinno być dążenie do utrwalania ładu i porządku publicznego, nie zaś podżeganie do nienawiści na tle etnicznym. W mojej ocenie konieczne jest ciągłe podkreślanie, że mniejszość litewska w Polsce oraz mniejszość polska na Litwie stanowią nieodłączne elementy społeczeństw obu państw, którym są winne lojalność i stosowanie się do obowiązujących przepisów. Jednocześnie osoby należące do mniejszości powinny móc liczyć na poszanowanie swojej tożsamości narodowej i językowej, zagwarantowanych w prawie krajowym, którego częścią są także wiążące nasze państwa konwencje międzynarodowe oraz przepisy przywołanego wyżej polsko-litewskiego Traktatu – podkreślił Radziwiłł.
