Ustawa o mniejszościach narodowych, polskie szkolnictwo, zwrot ziemi i finansowanie mediów – to główne tematy, które zostały poruszone przez członków Forum Wileńskiego podczas dzisiejszego spotkania z przewodniczącą Sejmu Viktoriją Čmilytė-Nielsen.
Prezes Forum Wileńskiego dr hab. Jarosław Wołkanowski w rozmowie z LRT.lt zaznaczył, że problemy Polaków na Litwie w większości wynikają z niezrealizowanej przez Litwę Konwencji ramowej o ochronie praw mniejszości oraz braku Ustawy o mniejszościach narodowych. - Ta ustawa jest niezbędna i o tym mówi Rada Europy. Litwa podpisała i ratyfikowała Konwencję ramową o ochronie praw mniejszości. To jest prawo międzynarodowe, którego nasz kraj powinien przestrzegać – zaznaczył prezes organizacji.
- Kolejną sprawą jest dwujęzyczne nazewnictwo – pisownia ulic i miejscowości, znaków topograficznych. Konwencja ramowa mówi również o języku pomocniczym, który może być używany w rejonach i miejscowościach, gdzie mniejszość stanowi znaczący odsetek – wytłumaczył naukowiec.
Wołkanowski przypomniał szefowej parlamentu swoją sprawę pisowni nazwiska rodowego, która znajduje się obecnie w Sądzie Konstytucyjnym. - Viktorija Čmilytė-Nielsen wyraziła nadzieję, że sprawa zostanie pomyślnie rozwiązana – powiedział prezes.
- Podczas spotkania Zygmunt Klonowski, wydawca dziennika „Kurier Wileński”, poruszył kwestię finansowania prasy polskiej mniejszości narodowej. Ubolewał, że jedyny polski dziennik na Litwie nie otrzymuje od państwa żadnego finansowania. Z kolei czasopismo Litwinów w Polsce „Aušra”, jak mówił, jest całkowicie finansowane przez rząd polski. Z problemami finansowymi boryka się nie tylko „Kurier Wileński”, ale również Radio „Znad Wilii” – wskazał Wołkanowski.
Ważnym tematem poruszanym na spotkaniu był temat oświaty. Wołkanowski przytoczył dane statystyczne, które świadczą o tym, że litewscy Polacy są słabo wykształceni i są na przedostatnim miejscu według wskaźnika wyższego wykształcenia. Jego zdaniem, brak wykształconych ludzi daje szansę dla kremlowskiej propagandy na ich manipulację.
Przedstawiciele organizacji zaproponowali, by zwiększyć liczbę koszyków studenckich dla polskiej młodzieży, które zapewniają nieodpłatne studia. - Jak dotąd, tylko 22-25 proc. naszych absolwentów otrzymuje te koszyki – podkreślił Wołkanowski.
Henryk Subocz przedstawił temat zwrotu ziemi. Stwierdził, że trudno jest załatwiać sprawy w Narodowej Służbie Rolnej, gdyż to państwo w państwie. - Viktorija Čmilytė-Nielsen zapewniła zebranych, że obecnie wdrażane jest nowe ustawodawstwo i kwestie zwrotu ziemi zostaną przekazane do samorządów. Więc jest nadzieja, że sprawy będą rozwiązywane na innym szczeblu – powiedział Wołkanowski.
Doradca prawny przewodniczącej Sejmu Aleksander Radczenko zaznaczył, że to było owocne spotkanie dla obu stron.
- Jeśli chodzi o kwestie związane z oświatą mniejszości narodowych, wiele będzie zależało od tego, jaki kształt będzie miała Ustawa o oświacie, która jest obecnie w Sejmie i jest blokowana przez opozycję – powiedział prawnik.
W przypadku finansowania mediów Radczenko wskazał na powstanie nowego Funduszu Wsparcia Mediów. – Dzięki staraniom Viktorii Čmilytė-Nielsen w tym Funduszu będzie osobna linijka dla mediów mniejszości narodowych – przypomniał.
Radczenko podkreślił, że przewodnicząca Sejmu zobowiązała się do tego, żeby prowadzić rozmowy z odpowiednim resortami na ważne dla Polaków tematy. - Ale organizacje polskie też muszą aktywnie włączyć się w proces przygotowania aktów podustawowych – powiedział.
Podsumowując spotkanie Radczenko zaznaczył, że po stronie przewodniczącej Sejmu jest duże zrozumienie dla potrzeb mniejszości narodowych. Dodał, że nie było to ostatnie spotkanie.
