- W tym samym czasie, kiedy ogłoszono laureatów Pokojowej Nagrody Nobla, w sądzie toczyło się postępowanie w sprawie likwidacji budynku, należącego do Memoriału – powiedziała w rozmowie z LRT.lt działaczka rosyjskiego stowarzyszenia Memoriał Irina Szczerbakowa.
Działalność organizacji praw człowieka Memoriał została zakazana w grudniu 2021 roku przez Rosyjski Sąd Najwyższy. Zdaniem rosyjskich śledczych, Memoriał prowadził czynności niezgodne z konstytucją Federacji, a także łamał inne ustawy. Oficjalnie organizacja została zamknięta i zlikwidowana decyzją sądu 5 kwietnia 2022 roku, natomiast w poszczególnych regionach kraju, historycy wciąż prowadzą badania.
Irina Szczerbakowa, która jest historyczką, dziennikarką i jedną z założycielek Memoriału wskazała, że działacze są pod ogromną presją. - Pokojowa Nagroda Nobla dowodzi, że ludzie w nas wierzą, że będziemy mogli kontynuować naszą pracę, że ta działalność jest bardzo ważna, że pamięć o terrorze i o masowych przestępstwach przez komunistyczny reżim, należy nie tylko do Rosji. To nasza wspólna pamięć i również bezpośrednio odnosi się do Litwy, która bardzo ucierpiała od komunistycznego reżimu – powiedziała członkini organizacji.
- Nobel jest uznaniem naszej pracy, że losy tych ludzi, którymi tyle lat się zajmowaliśmy, łamanie praw człowieka, publikacje - to wszystko jest ważne dla wszystkich – podkreśliła Szczerbakowa.
Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla 2022
LRT.lt przypomina, że laureatami Pokojowej Nagrody Nobla zostali szef białoruskiego Centrum praw człowieka Wiasna Aleś Bialacki, rosyjska organizacja badająca zbrodnie stalinowskie Memoriał i ukraińskie Centrum Wolności Obywatelskich.
Norweski Komitet Noblowski w swoim uzasadnieniu wskazał, że laureaci „są przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego w swoich ojczyznach. Przez wiele lat wspierali prawo do krytyki władzy i ochronę fundamentalnych praw obywateli”.
- Ta nagroda nie jest skierowana do Putina. Ani w kontekście urodzin, ani w żadnym innym sensie. Może poza jednym: rządy Rosji i Białorusi, to rządy autorytarne i opresyjne, które walczą z obrońcami praw człowieka. Więc Putin sam na siebie skierował uwagę w tym kontekście. Ale nagrodę dajemy zawsze za coś dla kogoś, a nie przeciwko komuś - mówiła Berit Reiss-Andersen, przewodnicząca Norweskiej Komisji Nobla.
Aleś Bialacki był współzałożycielem pierwszej organizacji praw człowieka „Monitoring Białorusi”. W 1996 roku założył Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”. Od ponad roku przebywa w areszcie. Działacz został zatrzymany 14 lipca 2021 roku, na fali masowych represji związanych z powyborczymi protestami na Białorusi.
Działalność organizacji praw człowieka Memoriał została zakazana w grudniu 2021 roku przez Rosyjski Sąd Najwyższy. Zdaniem rosyjskich śledczych, Memoriał prowadził czynności niezgodne z konstytucją Federacji, a także łamał inne ustawy.
Ukraińskie Centrum Wolności Obywatelskich to jedna z wiodących ukraińskich organizacji broniących praw człowieka. Założone w 2007 r., zajmuje się monitorowaniem prześladowań na okupowanym Krymie, dokumentowaniem zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości podczas wojny w Donbasie i organizuje kampanie na rzecz zwolnienia więźniów politycznych Kremla.
