Rosyjski raper Aliszer Morgenstern ponownie chce przyjechać na Litwę, co wywołało dyskusję o bezpieczeństwie i zasadach wpuszczania rosyjskich artystów do kraju. Minister kultury Lukas Alsys popiera decyzję władz Wilna o zwróceniu się do służb o ocenę potencjalnego zagrożenia. Jak zaznacza, podobne przypadki wymagają szczególnej ostrożności.
W związku z dyskusją dotyczącą planowanego przyjazdu na Litwę rosyjskiego artysty Aliszera Morgensterna minister kultury Lukas Alsys apeluje o ostrożne podejście do podobnych przypadków. Pozytywnie ocenia też decyzję mera Wilna Valdasa Benkunskasa, który zwrócił się do odpowiednich służb o przeprowadzenie kontroli.
– W przypadku wszystkich takich artystów, którzy do nas przyjeżdżają, nie możemy wykluczać, że są swego rodzaju końmi trojańskimi. Morgenstern ma, o ile wiem, również obywatelstwo Izraela, deklarował sprzeciw wobec Putina, Rosji i wojny, a Rosjanie, jak się wydaje, umieścili go na liście poszukiwanych. Jest jednak barwną postacią, która promuje wiele innych rzeczy: przemoc, narkotyki – powiedział Alsys w czwartek na antenie Žinių radijas.
Minister zaznaczył, że wątpliwości związane z rosyjskim pochodzeniem artysty nadal pozostają istotnym elementem dyskusji.
– Nie widzę niczego złego w tym, że zwrócono się do służb o ocenę sytuacji i przeprowadzenie kontroli. Jeżeli władze miasta mają wątpliwości, czy dany artysta może stanowić ryzyko lub zagrożenie dla miasta czy państwa, właśnie po to istnieją odpowiednie instytucje i służby, aby dokonać takiej oceny – podkreślił.
Minister: w przypadku wątpliwości potrzebna jest kontrola
Zdaniem Alsysa, jeśli działalność lub postawa danego artysty budzi uzasadnione pytania, należy poczekać na ocenę odpowiedzialnych służb.
– Nie twierdzę, że każdego należy bezwzględnie sprawdzać. Jeżeli jednak istnieją przesłanki wskazujące, że dany artysta lub osoba może stanowić zagrożenie, powinien odbyć się proces kontroli i oceny – powiedział minister.
Jak zaznaczył, artyści są osobami publicznymi, dlatego ich wypowiedzi, działalność koncertowa i twórczość pozostają przedmiotem zainteresowania opinii publicznej.
– Jeśli mówimy o osobach, które do dziś z powodzeniem koncertują w Rosji i wspierają reżim, prawdopodobnie nie ma nawet wątpliwości, że nie powinny przyjeżdżać na Litwę ani do Unii Europejskiej. Kiedy jednak mamy do czynienia z takim przypadkiem jak Morgenstern, pojawiają się różne pytania. Procedura weryfikacyjna jest wówczas zawsze przydatna – podkreślił Alsys.
Benkunskas zwrócił się do służb
Jak wcześniej informowano, mer Wilna Valdas Benkunskas zwrócił się do Departamentu Bezpieczeństwa Państwa (VSD) oraz policji z prośbą o ocenę, czy chcący przyjechać na Litwę rosyjski artysta Aliszer Morgenstern może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.
Pod koniec października ubiegłego roku Benkunskas zwrócił się również do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z prośbą o rozważenie wpisania Morgensterna na listę artystów niepożądanych. W listopadzie miał odbyć się jego koncert w Wilnie.
Rosyjski raper już wcześniej wzbudzał kontrowersje na Litwie. Po jego koncercie w stolicy w marcu 2023 roku w mediach społecznościowych pojawiły się zdjęcia i nagrania, na których część uczestników wykonywała obsceniczne gesty. Niektórzy mieli również ubrania z literą „Z”, która stała się symbolem rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Morgenstern miał 10-letni zakaz wjazdu na Litwę
W listopadzie ubiegłego roku Departament Migracji poinformował, że posiadający obywatelstwo Rosji i Izraela Morgenstern został wpisany na publiczną listę osób niepożądanych na Litwie. Otrzymał zakaz wjazdu do kraju na 10 lat.
W kwietniu Naczelny Sąd Administracyjny Litwy (LVAT) uchylił jednak decyzję Departamentu Migracji.
Sąd uznał, że wprowadzając zakaz wjazdu Morgensterna na Litwę, Departament Migracji bez wystarczającego uzasadnienia potraktował informacje przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych jako główną podstawę do oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa.
LVAT stwierdził również, że wskazane w decyzji okoliczności – wpisanie artysty na listy osób niepożądanych w innych państwach, informacje pochodzące z publicznych źródeł, wcześniejsze wypowiedzi rapera czy jego twórczość – same w sobie nie dowodzą, że stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Litwy.
