Litwa zaproponowała Chinom częściowe przywrócenie relacji dyplomatycznych poprzez ustanowienie przedstawicielstw na szczeblu chargé d’affaires. Jak poinformował przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych Remigijus Motuzas, Wilno oczekuje obecnie na odpowiedź Pekinu. To kolejny sygnał świadczący o próbach normalizacji stosunków po kryzysie wywołanym otwarciem przedstawicielstwa Tajwanu w Wilnie.
Litwa zaproponowała Chinom odbudowę relacji dyplomatycznych na obecnym etapie poprzez przywrócenie przedstawicielstw na szczeblu chargé d’affaires i oczekuje obecnie na odpowiedź Pekinu – poinformował przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych Remigijus Motuzas.
– Litwa złożyła propozycję, wykonała pewien krok w stronę kompromisu i obecnie czeka na odpowiedź Chin – powiedział parlamentarzysta w rozmowie z radiem „Žinių radijas”.
Według niego, po kilkuletnim kryzysie dyplomatycznym Litwa zgodziła się wrócić do rozwiązania wcześniej proponowanego przez stronę chińską, czyli utworzenia biura chargé d’affaires.
– Wiemy, że ambasada Chin opuściła Litwę, ponieważ proponowano utworzenie biura chargé d’affaires, ale wtedy się na to nie zgodziliśmy. Obecnie Litwa zaproponowała, że na tym etapie jest gotowa utworzyć takie przedstawicielstwo – wyjaśnił Motuzas.
Trwają rozmowy dyplomatyczne
Polityk podkreślił, że kontakty między oboma krajami nie ograniczają się wyłącznie do tej propozycji. Jak zaznaczył, w najbliższym czasie Litwę ma odwiedzić wysoki rangą przedstawiciel chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, z którym kontynuowane będą rozmowy dotyczące wzajemnej reprezentacji dyplomatycznej.
– Będziemy kontynuować negocjacje dotyczące naszej reprezentacji oraz przedstawicielstwa Chin, kierując się zasadą wzajemności – powiedział przewodniczący komisji.
Zdaniem socjaldemokraty udało się również osiągnąć pewne porozumienia w sferze konsularnej. Obywatele Chin mogą już ubiegać się o wizy do Litwy za pośrednictwem placówek innych państw Unii Europejskiej działających na terytorium Chin.
– To także krok Litwy w kierunku normalizacji relacji z Pekinem. My również wykonaliśmy gest dobrej woli – dodał.
Handel wrócił do poziomu sprzed kryzysu
Według Motuzasa wymiana handlowa między Litwą a Chinami powróciła obecnie do poziomu zbliżonego do tego sprzed otwarcia przedstawicielstwa Tajwanu w Wilnie.
Relacje między Wilnem a Pekinem gwałtownie pogorszyły się pod koniec 2021 roku, gdy na Litwie otwarto Przedstawicielstwo Tajwanu. Chiny uznają Tajwan za część swojego terytorium i sprzeciwiają się używaniu nazwy „Tajwan” w oficjalnych przedstawicielstwach działających w państwach utrzymujących stosunki dyplomatyczne z Pekinem.
W odpowiedzi na decyzję Litwy Chiny zastosowały wobec niej szereg środków dyplomatycznych i gospodarczych. W lutym 2022 roku Komisja Europejska złożyła skargę przeciwko Chinom do Światowej Organizacji Handlu (WTO), argumentując, że Pekin stosuje wobec Litwy dyskryminacyjne praktyki handlowe.
Według Unii Europejskiej ograniczenia handlowe, formalnie uzasadniane względami sanitarnymi, doprowadziły do spadku litewskiego eksportu do Chin o około 80 proc. w ciągu jednego roku.
W grudniu ubiegłego roku UE zdecydowała jednak o wycofaniu skargi z WTO.
Powrót do dialogu?
W okresie największych napięć Chiny oficjalnie obniżyły rangę stosunków dyplomatycznych z Litwą. W ostatnich miesiącach w litewskiej polityce ponownie rozpoczęła się jednak dyskusja na temat przyszłości relacji z Pekinem.
Część polityków Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej opowiada się za ociepleniem stosunków z Chinami. Premier Inga Ruginienė zasugerowała nawet możliwość zmiany nazwy przedstawicielstwa Tajwanu w Wilnie na Przedstawicielstwo Tajpej.
Prezydent Litwy Gitanas Nausėda również przyznał, że widzi możliwość odbudowy relacji dyplomatycznych z Chinami na szczeblu chargé d’affaires, jeśli podobną wolę wyrazi Pekin.
Strona chińska deklarowała wcześniej, że pozostaje otwarta na dialog z Litwą, jednak oczekuje od Wilna naprawienia – jak to określono – błędu związanego z otwarciem Przedstawicielstwa Tajwanu.
