Prezydent Litwy Gitanas Nausėda podpisał w piątek przyjęte przez Sejm poprawki do ustawy o Litewskim Radiu i Telewizji (LRT).
Informację tę potwierdziła agencji ELTA kancelaria prezydenta.
Jak informowała wcześniej ELTA, na początku czerwca parlament przyjął nowelizację ustawy przewidującą zmiany w zarządzaniu LRT. Za projektem głosowało 77 posłów, przeciw był 1, nikt nie wstrzymał się od głosu. Opozycja nie uczestniczyła jednak w głosowaniu i zapowiedziała skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego.
Z kolei Stowarzyszenie Dziennikarzy Profesjonalnych (ŽPA) apelowało do prezydenta o zawetowanie ustawy.
Projekt przygotowała grupa robocza kierowana przez przewodniczącego Sejmu Juozasa Olekasa, a następnie został on zmodyfikowany w sejmowej Komisji Kultury.
Nowelizacja wprowadza definicję misji LRT oraz zmienia skład Rady LRT. Liczba jej członków wzrośnie z 12 do 15. Po czterech przedstawicieli będą delegować prezydent i Sejm, natomiast pozostałych siedmiu wskażą: Litewska Rada Naukowa, Litewska Rada Edukacji, Litewskie Stowarzyszenie Twórców Sztuki, Konferencja Episkopatu Litwy, Związek Lokalnych Wspólnot Litwy, Narodowa Koalicja Organizacji Pozarządowych oraz Litewskie Forum Organizacji Osób z Niepełnosprawnościami.
Utworzone zostanie również Biuro Rady.
Zgodnie z nowymi przepisami dyrektor generalny LRT będzie mógł zostać odwołany przed upływem kadencji większością co najmniej dwóch trzecich głosów wszystkich członków Rady, jeśli przestanie spełniać wymogi nienagannej reputacji lub dopuści się rażącego naruszenia obowiązków służbowych.
Rada sama zdecyduje, czy głosowanie nad odwołaniem dyrektora będzie jawne, czy tajne.
Obecnie obowiązująca ustawa przewiduje wyłącznie głosowanie jawne.
Postanowiono także ograniczyć liczbę kadencji dyrektora generalnego – ta sama osoba nie będzie mogła pełnić tej funkcji dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.
Nie zmieniono terminów wejścia ustawy w życie
Posłowie opozycji proponowali, aby nowe przepisy zaczęły obowiązywać dopiero po zakończeniu kadencji obecnej dyrektor generalnej LRT, czyli od 3 października 2028 r.
Poprawka zgłoszona przez liberalnego posła Simona Kairysa nie uzyskała jednak poparcia. Utrzymano zapis, zgodnie z którym część zmian wejdzie w życie już 1 stycznia przyszłego roku. Oznacza to, że nowe regulacje mogą objąć również obecną szefową nadawcy publicznego Monikę Garbačiauskaitė-Budrienė.
Wcześniej projekt został oceniony przez Komisję Wenecką, która wskazała, że wymaga on dalszych prac. Komisja zalecała przeprowadzenie pogłębionej analizy oraz podkreślała, że zmiany dotyczące odwoływania dyrektora generalnego powinny dotyczyć wyłącznie osób powołanych już po wejściu nowych przepisów w życie.
Kairys proponował również, aby umowy członków zarządu LRT zaczęły obowiązywać nie od 1 stycznia 2028 r., lecz od 3 października 2028 r., równocześnie z rozpoczęciem stosowania nowej redakcji ustawy. Także ta propozycja została odrzucona.
ELTA przypomina, że wokół proponowanych przez rządzących zmian w ustawie o LRT odbyło się kilka protestów.
Nowelizacja została przygotowana po tym, jak w grudniu ubiegłego roku przedstawiciele większości rządzącej próbowali w trybie pilnym przyjąć inne zmiany upraszczające procedurę odwoływania dyrektora generalnego LRT.
Pierwotny projekt zakładał, że powoływanie i odwoływanie szefa LRT odbywałoby się w głosowaniu tajnym. Ponadto dyrektor generalny mógłby zostać odwołany w przypadku wyrażenia wobec niego wotum nieufności z powodu niewłaściwego wykonywania obowiązków lub niezatwierdzenia przez Radę rocznego sprawozdania z działalności. Do podjęcia takiej decyzji wystarczyłaby większość ponad połowy członków Rady, czyli co najmniej 7 z 12 głosów.
