Jak spędzić najbliższy weekend oraz tydzień w Wilnie i na Wileńszczyźnie? Proponujemy zestawienia najciekawszych wydarzeń.
14 marca o godz. 12:00 zapraszamy do Starego Arsenału (ul. Arsenalo 3, Wilno), gdzie odbędą się warsztaty twórcze poświęcone drugiemu życiu tekstyliów. Podczas warsztatów z filcowych lub już nienoszonych wełnianych swetrów uczestnicy stworzą unikalną parę rękawiczek. To świetna okazja, aby nie tylko nauczyć się praktycznych rozwiązań szycia i dekorowania, ale także przyczynić się do bardziej zrównoważonej konsumpcji.
Byłoby wspaniale, gdybyście przynieśli ze sobą swój skurczony wełniany sweter (najczęściej „poszkodowany” po niewłaściwym praniu). Jeśli takiego nie macie – nie martwcie się: swetry, nici do haftu oraz wykroje dla każdego uczestnika zapewni autorka warsztatów. Przyjdźcie tworzyć, eksperymentować i nadać swetrowi nowe życie. Warsztaty są wydarzeniem towarzyszącym wystawie archeologicznej „Użyć jeszcze raz”, która zachęca do ponownego spojrzenia na historie wykorzystania przedmiotów oraz na ich możliwości.
14 marca o godz. 12:00 Samorząd Rejonu Wileńskiego, Starostwo Niemenczyna, Centrum Kultury w Niemenczynie oraz Muzeum Etnograficzne Wileńszczyzny zapraszają na XXXV Kaziuczek Niemenczyński.
Już 14 marca o godz. 18:00 w Wilnie wystąpi znakomity śpiewak operowy Kacper Szelążek – kontratenor obdarzony imponującym głosem i niezwykłą sceniczną charyzmą. Wydarzenie zapowiada się jako prawdziwa uczta dla miłośników opery i muzyki dawnej.
Będzie to koncert z okazji 30-lecia działalności Instytutu Polskiego w Wilnie, który odbędzie się w wyjątkowej przestrzeni Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, w ramach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Dawnej im. Marco Scacchiego.
W programie usłyszymy arcydzieła mistrzów baroku: Antonio Vivaldiego, Leonardo Vinci, Johanna Adolfa Hasse i innych wybitnych twórców epoki. Artyście towarzyszyć będzie ceniony Royal Baroque Ensemble pod dyrekcją Lilianny Stawarz, gwarantując najwyższy poziom wykonania.
Zapraszamy rodziny na wyjątkowe, wiosenne warsztaty pełne radości i kreatywności z instruktorką pracowni ceramicznej pt. „Kolorowa Wielkanoc – tworzymy razem”. Zajęcia odbędą się 15 marca o godz. 12:00 w Centrum Kultury w Niemenczynie, oddziale w Bujwidzach.
Przyjdźcie z rodziną i wspólnie stwórzcie piękne wielkanocne ozdoby z szybko schnącej masy plastycznej. Czeka na was twórcza atmosfera, pastelowe kolory i dobra zabawa dla małych i dużych. Liczba miejsc ograniczona. Obowiązuje wcześniejsza rejestracja: przez formularz online: https://spalvingosvelykos.framer.website/ lub telefonicznie: +370 613 85613.
Zapraszamy 17 marca o godz. 17:30 do Wileńskiej Galerii Obrazów na oprowadzanie po wystawie prowadzone przez historyk sztuki dr Jolantę Širkaitė, która jest kuratorką ekspozycji „Sercem i oczami. Wincenty Sleńdziński (1838–1909)”.
Wincenty. Był różny – tak jak różne było jego życie, które nim miotało. Wychowany w rodzinie malarza, sam został artystą. Już we wczesnej młodości w Wilnie powstały jego najlepsze obrazy, a także ujawnił się jego talent muzyczny. Po przeżyciu zesłania i powrocie do Wilna namalował setki obrazów – zarówno znakomitych, jak i mniej udanych. Próbował wszystkich możliwych gatunków malarskich. Portrety ustępowały miejsca pejzażom, scenom rodzajowym oraz obrazom o tematyce historycznej, mitologicznej i religijnej. Do tego dochodziły jeszcze próby literackie. Najlepsze jego dzieła świadczą o zdolności spojrzenia głębiej – zadziwiają przenikliwą obserwacją i psychologiczną ekspresją. Utwory powstałe z codziennej rutyny ukazują naturę Wincentego: nie tylko dostrzegać życie takim, jakie jest, bez upiększeń, lecz także odczuwać je sercem i oddawać najsubtelniejsze niuanse duszy.
To oprowadzanie jest wyjątkową okazją, aby pod opieką specjalistki twórczości Wincentego Sleńdzińskiego, dr Jolanty Širkaitė, z bliska poznać treść wystawy, kulisy jej przygotowania oraz odkrycia towarzyszące jej powstawaniu. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja drogą mailową gidai.vpg@lndm.lt lub tel. +37068190329.
Zapraszamy do odwiedzenia wystawy konkursowej 2026 roku dla uczniów, młodzieży i dorosłych palmiarzy Wileńszczyzny „Tradycyjna Palma Wileńska”, która zostanie otwarta 18 marca i potrwa do 15 kwietnia br. w Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole (ul. Algirdo 4, Mejszagoła, Rejon Wileński).
Palma wileńska jest wyjątkowym dziełem sztuki ludowej naszego regionu. Ta subtelna i wymagająca wielkiej staranności tradycja, przekazywana z pokolenia na pokolenie, ukazuje twórczość, cierpliwość oraz bliski związek lokalnych twórców z naturą. Podczas wystawy zwiedzający będą mogli zapoznać się z pracami twórców pielęgnujących to rzemiosło oraz poczuć autentycznego ducha tradycji wicia palm wileńskich.
Ocena prac odbędzie się 25 marca. Ogłoszenie wyników wystawy oraz wręczenie nagród laureatom – 15 kwietnia.
19 marca o godz. 17:30 zapraszamy na prezentację najnowszej książki historyczek Aelity Ambrulevičiūtė i Giedrė Polkaitė-Petkevičienė, która odbędzie się w Agencji Odnowy Starówki Wileńskiej (ul. Szklana 4).
Najnowsza książka autorek tym razem poświęcona jest rozwijającemu się Wilnu oraz Wielkiej Pohulance. Tak nazywano tę ulicę przez ponad sto lat, aż do końca 1939 roku, kiedy nadano jej imię Jonasa Basanavičiusa.
W książce wyjaśniono, jak ulica Wielka Pohulanka w ciągu prawie półtora wieku z traktu prowadzącego do miasta, z pojedynczymi drewnianymi domami, otoczonymi ogrodami i sadami, przekształciła się w główną arterię Nowego Miasta, przy której zaczęły powstawać nowoczesne domy inspirowane nowymi prądami architektonicznymi.
Podczas spotkania autorki opowiedzą, kim byli Wilnianie, którzy budowali i kupowali domy przy Wielkiej Pohulance. Co wiemy o epizodach z ich codziennego życia? Szczególnie interesujące jest to, że osobną linię narracyjną tworzy bogaty materiał wizualny – fotografie i rysunki ulicy, projekty budynków oraz plany miasta. Poznajmy lepiej historię jednej z głównych ulic stolicy. Wydarzenie jest bezpłatne, jednak obowiązuje rejestracja: vsaagentura@gmail.com.
19 marca o godz. 18:00 w Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa odbędzie się rozmowa „Sztuka człowieczeństwa. Historia ocalenia malarza Samuela Baka”, poświęcona Dniu Pamięci Osób Ratujących Żydów Litewskich.
Podczas wydarzenia zostaną przypomniane historie ludzi, którzy ryzykowali własnym życiem, ratując Żydów, a także los jednego z ocalonych – urodzonego w Wilnie, znanego na świecie malarza Samuela Baka. W rozmowie wezmą udział: badacz Holokaustu Rimantas Stankevičius, dyrektorka Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego Ieva Šadzevičienė oraz poetka Indrė Valantinaitė. Spotkanie poprowadzi kierowniczka Centrum Badań nad Judaikami – Lara Lempertienė.
Podczas wydarzenia będzie można również kupić książkę wspomnieniową S. Baka „Nutapyta žodžiais” („Namalowane słowami”) oraz inne książki i publikacje związane z tematem.
Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole zaprasza 22 marca o godz. 10:00 na Tradycyjny Kiermasz Wielkanocny.
Święciański Oddział Rejonowy ZPL zaprasza do udziału w konkursie na najpiękniejszą pisankę. Prace konkursowe (zdjęcia pisanek) należy wysyłać do 7 kwietnia na adres e-mail: analastovska@gmail.com.
WYSTAWY
W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna jest międzynarodowa wystawa „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu”.
Prezentowane są na niej wyjątkowe skarby związane z historią Litwy – tapiserie z herbami i symbolami heraldycznymi ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki. Te niezwykłe gobeliny, będące fenomenem sztuki i mecenatu, a zarazem bezcennymi świadectwami dziedzictwa kulturowego Polski i Litwy, po raz pierwszy zostaną udostępnione szerokiej publiczności. Prezentowane werdiury z wizerunkiem Pogoni, symbolu Litwy, odsłaniają złożoną i pełną tajemnic historię Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz jej rodów szlacheckich. Ukazują ambicje reprezentacyjne magnaterii, inspirowanej wzorcami królewskimi, dążenie do podkreślania szlachetnego pochodzenia oraz aspiracje do umacniania pozycji w państwie polsko litewskim.
W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie zobaczyć będzie można trzy najlepiej zachowane gobeliny z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu. Pozostałe tkaniny nadal oczekują na prace konserwatorskie.
Centrum Kultury Samorządu Rejonu Solecznickiego i Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu w Pałacu Balińskich w Jaszunach prezentują wystawę „Wiosenne i wielkanocne zwyczaje w Polsce”. Wystawa pokazuje obrzędy i zwyczaje wiosennego cyklu świątecznego – od Środy Popielcowej do Poniedziałku Wielkanocnego – występujące w Polsce.
Na ekspozycji pokazanych zostanie około 180 obiektów. Są to powszechnie znane symbole Wielkanocy: baranki, kurczaki, zające, a przede wszystkim pisanki. Zobaczymy blisko 80 pisanek wykonanych różnymi technikami, m.in. batikową, pisanki malowane, skrobane, oklejane, zdobione koronkami i wstążkami, pisanki ażurowe.
Wystawa prezentuje również eksponaty związane z innymi zwyczajami wielkanocnymi, dziś już nierzadko zapomnianymi lub żywymi w niektórych regionach. Zobaczymy na niej m.in. kołatki i terkotki. Obejrzymy kropielniczki i butelki na wodę święconą. Na ekspozycji zaprezentowane zostaną stroje kolędników wielkanocnych i ich atrybuty. Ekspozycję uzupełniają reprodukcje dziewiętnastowiecznych rycin, pocztówek oraz archiwalnych i współczesnych zdjęć.
*** W Wileńskiej Galerii Obrazów została otwarta wystawa „Sercem i oczami. Wincenty Sleńdziński (1838–1909)”. Organizatorzy wystawy przedstawiają znanego wileńskiego malarza Wincentego Sleńdzińskiego, który żył w wyjątkowo burzliwych czasach. Uczył się malarstwa od swojego ojca oraz u innego znanego artysty – Kanuta Rusieckiego, studiował w Moskwie, miał także talent muzyczny i był uczniem Stanisława Moniuszko. Próbował również swoich sił w literaturze. Po Powstaniu Styczniowym (1863–1864) przez niemal dwie dekady żył na zesłaniu, po czym wrócił do Wilna, gdzie intensywnie tworzył. Celem wystawy jest ukazanie nie tylko różnorodności jego twórczości, lecz także osobowości samego artysty.
Na wystawie, wśród innych eksponatów, zostanie zaprezentowanych także kilka dokumentów ze zbiorów Działu Starych Druków i Rękopisów Biblioteki im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk. Zwiedzający będą mogli zobaczyć rysunek kwartetu muzyków wykonany przez Wincenta Sleńdzińskiego („Andante Lamentabile”) oraz numer czasopisma Tygodnik Illustrowany ozdobiony reprodukcjami jego obrazów.
W Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna jest międzynarodowa wystawa „Nowo odkryty portret kanclerza litewskiego i wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła”.
Portret kanclerza litewskiego i wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła przybywa na wystawę z prywatnej kolekcji księcia Macieja Radziwiłła, mieszkającego w Warszawie, aktywnego promotora współpracy Litwy, Polski i innych krajów regionu, kolekcjonera oraz mecenasa.
Mikołaj Radziwiłł (około 1440/1450–1510), syn wojewody trockiego i kasztelana wileńskiego Radziwiłła Ościkowicza, był jednym z najwcześniejszych przedstawicieli rodu Radziwiłłów, uznawanym za przodka tej rodziny. To on przekształcił imię swojego ojca w nazwisko rodowe, z którego wywodzi się cały ród książąt Radziwiłłów, istniejący do dziś.
Portret kanclerza litewskiego i wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła z kolekcji księcia Macieja Radziwiłła jest prezentowany w Gabinecie Holenderskim Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich.
W Domu Historii w Wilnie (ul. T. Kościuszki 3) otwarto międzynarodową wystawę „Człowiek między światami. Lud Ajnów z północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski”. Będzie to pierwsza międzynarodowa wystawa na Litwie prezentująca tradycyjną i współczesną kulturę Ajnów.
W tym roku przypada 160. rocznica urodzin Bronisława Piłsudskiego – zesłanego na Sachalin, jednego z najwybitniejszych etnografów i antropologów ludu Ajnów, starszego brata marszałka Józefa Piłsudskiego.
Ajnowie to lud zamieszkujący obecnie głównie wyspę Hokkaido na północy Japonii. W wyniku historycznych wydarzeń społeczność ta przez długi czas doświadczała dyskryminacji i izolacji, co doprowadziło niemal do całkowitego zaniku jej języka i tradycji. W ostatnich latach, dzięki działaniom wspierającym lokalne kultury, kultura Ajnów ponownie zyskuje na znaczeniu i staje się coraz bardziej widoczna.
Wystawa poświęcona 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego prezentuje jego dorobek, przybliża historię i kulturę Ajnów oraz ukazuje, co dziś oznacza być Ajnem.
