Szkoci popierają powrót do UE, ale – według sondaży – nie chcą niepodległości. Jednak Partia Konserwatywna i Partia Pracy stanowczo sprzeciwiają się nowemu referendum niepodległościowemu w Szkocji.
Najnowszy raport szkockiego rządu przedstawia plan powrotu Szkocji do Unii Europejskiej. Jednak warunkiem wstępnym jest uzyskanie niepodległości przez Szkocję i wyjście ze Zjednoczonego Królestwa.
Autorzy raportu wskazują, że Szkocja podziela główne wartości Unii Europejskiej, a jako wieloletni członek UE w ramach Wielkiej Brytanii, jej prawo i regulacje są w dużej mierze nadal zbieżne z unijnym. W raporcie autorzy wyrażają oczekiwanie, że przyszłe negocjacje członkowskie Szkocji miałyby być krótkie, podobnie jak było to w przypadku dobrze przygotowanych do akcesji Finlandii, Szwecji i Austrii w 1995 roku.
Nowe referendum niepodległościowe?
Sygnałem do rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych i mandatem społecznym dla szkockiego rządu miałoby być udane referendum niepodległościowe. Szkocja odrzuciła możliwość odłączenia się od Wielkiej Brytanii w 2014 roku. Wówczas jednym z argumentów za pozostaniem częścią monarchii było właśnie członkostwo w UE. Jednak dwa lata później Wielka Brytania zdecydowała się w referendum na wyjście z UE. Szkoci głosowali jednak w dużej mierze za pozostaniem w Unii Europejskiej. Ostatnie sondaże wskazują jednak, że Szkoci nie chcą poprzeć niepodległości, mimo, że chcieliby powrotu do UE.
Dla Unii Europejskiej problemem może być sam fakt podnoszenia kwestii niepodległościowych w Europie, zwłaszcza w obliczu wielu problemów jakie wywołały próby uzyskania niepodległości przez Katalonię. Szkoci są tego świadomi i chcą, aby ten proces odbył się poprzez referendum za zgodą rządu w Londynie – tak jak było to w 2014 roku. Jednak ani rządząca Partia Konserwatywna ani opozycyjna Partia Pracy nie chcą, aby odbyło się drugie referendum.
Korzyści i wyzwania członkostwa w UE
Ewentualne członkostwo w Unii Europejskiej dałoby wiele korzyści Szkocji, w tym przede wszystkim dostęp do Wspólnego Rynku. Szkoci staliby się też częścią unijnych umów o wolnym handlu oraz otrzymaliby duże dotacje dla rolnictwa. Szkoccy studenci zaś mogliby znów uczestniczyć w unijnym programie studenckiej wymiany Erasmus Plus.
Ale Szkotów czekałyby co najmniej dwa duże wyzwania. Po pierwsze wstępując do Unii Europejskiej musieliby zadeklarować przyjęcie wspólnej waluty euro. Szkoci planowali w 2014 roku utrzymanie jako waluty brytyjskiego funta. Gdyby uzyskali niepodległość to musieliby ustanowić swój bank centralny oraz własną walutę, czego nie chce robić rządząca Szkocka Partia Narodowa (SNP). Po drugie, wstępując do Unii Europejskiej na granicy między Szkocją a Wielka Brytanią musiałyby się pojawić kontrole graniczne i celne, podobnie jak było to w przypadku Irlandii Północnej na granicy z Republiką Irlandii.
Treść została opublikowana w ramach współpracy LRT.lt z EURACTIV.pl.
