Samorząd Druskienik podjął decyzję o zainstalowaniu w mieście niewielkich elementów architektonicznych, które upamiętnią ludzi zasłużonych dla uzdrowiska.
Mer samorządu Ričardas Malinauskas zapowiedział, że początkowo, zgodnie z decyzją mieszkańców kurortu, uhonorowanych zostanie sześć osób: Mikalojus Konstantinas Čiurlionis – najsłynniejszy litewski malarz i kompozytor, który mieszkał i tworzył w Druskienikach, Karolis Dineika – pedagog, specjalista w dziedzinie terapeutycznej kultury fizycznej, naukowiec, twórca Parku Terapeutycznej Kultury Fizycznej i Klimatoterapii w Druskiennikach (obecnie Park Uzdrowiskowy im. Karolisa Dineiki), Antanas Dambrauskas - honorowy obywatel Druskienik, jeden z najbardziej znanych tłumaczy literatury klasycznej na Litwie, Jacques Lipchitz – francusko-litewski rzeźbiarz pochodzenia żydowskiego urodzony w Druskienikach, wybitny przedstawiciel kubizmu, Ignacy Fonberg – profesor Uniwersytetu Wileńskiego, chemik, który badał lecznicze właściwości wody mineralnej w Druskienikach oraz Józef Piłsudski – Marszałek Polski, inicjator odbudowy Rzeczypospolitej Obojga Narodów, honorowy obywatel Druskienik w okresie międzywojennym.
Albertas Katilovskis, prezes Stowarzyszenia Klub Druskienicki (Druskininkų klubas) uważa, że tę ławeczkę nie należy traktować jako jedynie poświęconą Piłsudskiemu. Ma to być pamięć o narodowości, która zamieszkiwała Druskieniki do 1945 roku, gdyż po tym roku Polacy faktycznie wyjechali z tego miasta.
W lutym 1928 r. Rada Miejska Druskienik nadała Józefowi Piłsudskiemu honorowe obywatelstwo miasta. Marszałek bardzo dużo zrobił dla uzdrowiska, dla odbudowania go po pierwszej wojnie światowej.
– Jeżeli spojrzymy na makietę tej ławeczki, to odzwierciedla ona trzy narodowości – Ukrainę, Polskę i Litwę. W centrum znajduje się herb Powstania Styczniowego z 1863 r. – wyjaśnia Katilovskis, jeden z fundatorów. Jak zaznacza, sprawa ta jest aktualna w dzisiejszych czasach, kiedy trzy narodowości są w tej samej sytuacji, jaka miała miejsce w połowie XIX wieku.
Józef Piłsudski figuruje tutaj jako osoba, której ojciec był uczestnikiem Powstania Styczniowego, był komisarzem rządu powstańczego na powiat kowieński. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Józef Piłsudski wielokrotnie przyjeżdżał do Druskienik. Miał tu swój ulubiony dworek. Pierwszy raz Marszałek spędził urlop w uzdrowisku w czerwcu 1924 r. W Druskienikach wraz z rodziną zamieszkał wtedy w drewnianym domu pani Balcewiczowej przy ul. Jasnej 8. Potem Piłsudski zamieszkał w domku Na Pogance nad Niemnem, chodził na spacery wzdłuż Niemna i lubił patrzeć na rzekę z ławki w parku. Jego dom Na Pogance w 1964 r. z inicjatywy ówczesnych władz wyburzono.
– Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku pomogło nam w odnalezieniu cytatu, w którym Marszałek pięknie mówi o Druskienikach: „Druskieniki były niespodzianką myśli Stwórcy w odpoczynku, gdy ten się uśmiechnął”. Słowa te znajdą się na powstającej ławeczce – wyjaśnia Katilovskis.
Przedsiębiorca mówi, że ławeczka upamiętni wszystkich Polaków, którzy zamieszkiwali miasto w okresie międzywojennym, a Piłsudski jest symbolem tego okresu. Dzięki niemu zostały wyasygnowane pieniądze na infrastrukturę niemałej części Druskienik.
– Wszyscy zapewne wiedzą o Parku Zdrojowym im. Karolisa Dineiki. Wiąże się z postacią i działalnością Eugenii Lewickiej – polskiej lekarki fizjoterapeutki. Korzystając ze wsparcia politycznego Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1931 roku stworzyła w Druskiennikach nowatorski Zakład Leczniczego Stosowania Słońca, Powietrza i Ruchu, inaczej – Solarium. Po ukończeniu rozbudowy w 1935 roku zakład, a właściwie park, obejmował strefy ćwiczeń – męską, kobiecą i dziecięcą, strefy kąpieli słonecznych i powietrznych, korty tenisowe, boiska sportowe, pływalnie, kąpiele kaskadowe, natryski i szatnie, plażę i tereny zacienione do aeroterapii i in. Ten Zakład pozostał do dzisiaj, dobrze funkcjonuje. O wkładzie Piłsudskiego można przytaczać dużo przykładów – dodaje Katilovskis.
Józef Piłsudski pozostaje na Litwie osobą kontrowersyjną. Zdaniem pomysłodawcy upamiętnienia Marszałka, dzisiaj poszukiwanie złych momentów w historii Litwy i Polski nie jest dobrym pomysłem. Jak zaznacza, lepiej jest poszukiwać to, co nas zbliża.
Ustanowienie ławeczki Wielkiego Polaka w Druskienikach dla Albertasa Katilovskisa jest sprawą honoru.
– Mam polskie korzenie, pochodzę z Wilna, w Druskienikach mieszkam od 30 lat. Wsparcie tego projektu jest dla mnie honorem. Cieszę się, że mogę dofinansować wykonanie ławeczki Piłsudskiego, która będzie jedną z sześciu, poświęconych wybitnym obywatelom Druskienik – mówi prezes stowarzyszenia.
Daną ławeczkę wykona znany litewski rzeźbiarz, medalier i malarz Romualdas Inčirauskas. Twórczość artysty jest znana od 40 lat i wywarła znaczący wpływ na rozwój kultury wizualnej w Telszach i na Żmudzi. Najważniejsze prace artysty, które pojawiły się w przestrzeni publicznej Telsz, stały się nieodłączną częścią stolicy Żmudzi. Rzeźba "Niedźwiedź", która powstała na wieży zegarowej w Telszach w 1992 roku, jest dziś symbolem miasta, a drzwi główne Katedry św. Antoniego z Padwy w Telszach, stworzone w latach 2007-2009, są jednym z najbardziej monumentalnych dzieł poświęconych historii chrztu Żmudzi.
– Przed kilku laty zapoznaliśmy się z nim i zaproponowaliśmy, by zrobił symbol Druskienik związany z historią. Romualdas zapoznał się z historią miasta i wykonał rzeźbę Sūrutis, upamiętniającą legendę o założeniu kurortu. Był to nasz pierwszy wspólny projekt zrealizowany z samorządem – opowiada Katilovskis.
Obecnie Stowarzyszenie Klub Druskienicki i Romualdas Inčirauskas realizują kolejny wspólny projekt. Pięć ławeczek sfinansuje Samorząd Druskienik, szóstą - Klub Druskienicki.
Zakończenie prac i ustanowienie ławeczek w Druskienikach planuje się jesienią br. Prezes Klubu zaprasza wszystkich, kto chciałby się dołożyć do finansowania, gdyż nazwiska ofiarodawców zostaną na niej wypisane.
– Rozmawiamy też z naszymi przyjaciółmi z klubów Rotary w Polsce, którzy są zainteresowani tym projektem. Należałoby też zasadzić nowy dąb Piłsudskiego. Byłoby pięknym gestem, gdyby dokonali tego przedstawiciele Ambasady RP na Litwie. Moglibyśmy wspólnie ustanowić ławeczkę i zasadzić dąb, przywrócić pamięć o Piłsudskim – uważa Albertas Katilovskis, prezes Stowarzyszenia Klub Druskienicki.
